ការបញ្ចូលបញ្ហា និងសិទ្ធិស៊ូជី (SOGI) ទៅក្នុងACSC/APF និងទៅក្នុងសេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ជាសាកល​នៃសិទ្ធិមនុស្ស​ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន

កម្ពុជា៖ ការមកជួបប្រជុំគ្នាជាលើកទីពីរ នៃក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (LGBTIQ) ក្នុងតំបន់អាស៊ាន បានប្រព្រឹត្តទៅនៅរាជធានីភ្នំពេញនៃប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនមែនត្រឹមតែដើម្បីមកចែករំលែក និងសិក្សាពីភាពខុសគ្នាប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងដើម្បីក្រើនរំឮកដល់រដ្ឋាភិបាល និងសមាជិកសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់ ឲ្យបានដឹងថា ការទទួលស្គាល់ ការផ្សព្វផ្សាយ និងការការពារសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា គឺមិនទាន់យឺតពេលនៅឡើយ។

សម្រាប់ឆ្នាំទីពីរនេះ បញ្ហាដែលជាប់ទាក់ទិនទៅនឹងនិន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ (SOGI) ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យមានអាទិភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់ដូចគ្នា ទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមដទៃទៀតដែរ សម្រាប់សន្និសីទសង្គមស៊ីវិលអាស៊ាន/វេទិកាពិភាក្សាប្រជាជនអាស៊ាន (ACSC/APF)។ ខណៈពេលដែលយើងពេញចិត្តនឹងការទទួលស្គាល់ និងឱកាសដែលយើងមាន យើងត្រូវការឲ្យ ACSC/APF បង្កើនសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត កុំថាបានតែមាត់។

អំឡុងACSC/APF លើកទី៨ នៅទីក្រុងចាកាតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី កិច្ចប្រជុំស្តីពីអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា បានបង្ហាញឲ្យឃើញជាក់ស្តែង នូវការរំលោភបំពានលើសិទ្ធិមនុស្ស និងការរងសំពាធទាំងផ្លូវចិត្ត ទាំងផ្លូវកាយ នៃអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ដូច្នេះ យើងមានការខឹងសម្បារ និងខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដោយការមិនបានបញ្ចូលបញ្ហាSOGI ទៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍សិទ្ធិមនុស្សតំបន់អាស៊ាន ដែលនេះជាការសម្តែងឲ្យឃើញ ពីការរើសអើង ប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ដោយគ្មានការលាក់លៀម។

នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាជនថ្នាក់ទីពីរ ដែលជាពួកបង្កចលាចល បង្កបទល្មើស និងជាជនដែលខុសពីមនុស្សម្នាទាំងឡាយ ហើយក្នុងករណីខ្លះ សូម្បីតែត្រឹមភាពជាមនុស្សហ្នឹងគេ ក៏គេមិនបានឲ្យតម្លៃផង។ យើងត្រូវបានកើតមក ឲ្យមានជីវិតរស់នៅ ក្នុងភាពលាក់លៀម និងមានភាពអាម៉ាស់ ចំពោះធាតុពិតរបស់ខ្លួន។ យើងត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ ដាក់ទោសទណ្ឌ ចំអកឡកឡឺយ នាំយកទៅព្យាបាលដោយយើងមិនបានឈឺ និងធ្វើការរំលោភបំពានយើងតាមវិធីផ្សេងៗទៀត យ៉ាងព្រៃផ្សៃ។ ការរើសអើង និងអំពើហិង្សាដែលកើតមាន មិនមែនត្រឹមតែកើតចេញពីរង្វង់គ្រួសារ មិត្តភក្តិ សហគមន៍ និងនិយោជកប៉ុណ្ណោះទេ គឺថែមទាំងកើតចេញពីស្ថាប័នរដ្ឋ ពីអ្នកដែលមានតួនាទីជាមន្ត្រីរាជការ ជាពិសេសជាងគេ គឺប៉ូលីស និងមេដឹកនាំសាសនា។ ថ្វីត្បិតតែយើងប្រឈមមុខទៅនឹងការរើសអើង និងអំពើហិង្សាក៏ដោយ ក៏ពួករដ្ឋាភិបាលមិនដែលអើពើ ធ្វើការគាំទ្រ និងការពារសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់យើងដែរ។

នៅប្រទេសព្រុយនេ ភូមា ម៉ាលេស្យា និងសិង្ហបុរី ច្បាប់អាណានិគមដ៏ចាស់គំរិល ដែលធ្វើការប្រឆាំងនឹងSOGI ថាវាជាបទទោសទណ្ឌ គឺនៅតែបន្តប្រើប្រាស់ នៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ។ នៅព្រុយនេ ភូមា និងម៉ាលេស្យា ច្បាប់ទាំងនេះ ត្រូវបានគេយកមកអនុវត្ត ដើម្បីធ្វើការវាយប្រហារ ទារជំរិតប្រាក់ បង្ខំឲ្យរួមភេទ ចាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួន និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ចំពោះអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ នៅភីលីពីន និងឥណ្ឌូនេស៊ី ច្បាប់ប្រឆាំងទៅនឹងការជួញដូរផ្លូវភេទ ឬច្បាប់រួមភេទ ត្រូវបានគេយកទៅប្រើប្រាស់ ដើម្បីធ្វើការអុកឡុក គំរាមកំហែង នៅតាមអង្គភាពរបស់ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស និងធ្វើការចាប់ខ្លួនអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ ច្បាប់ប្រឆាំងនឹងការចាប់ជំរិត នៅក្នុងប្រទេសភីលីពីន ត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ ដើម្បីបំបែកបំបាក់គូស្នេហ៍ស្រ្តីស្រឡាញ់ស្រ្តីដូចគ្នា ក្នុងបទគ្មានទំនាក់ទំនងស្របច្បាប់ និងគ្មានកិច្ចសន្យា។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ស្រីស្រឡាញ់ស្រីម្នាក់ ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារយ៉ាងអយុត្តិធម៌ ដោយសារតែឪពុកម្តាយខាងស្រីបានដាក់ពាក្យបណ្តឹង មិនពេញចិត្ត ចំពោះទំនាក់ទំនងស្នេហាភេទដូចគ្នារបស់ពួកគេទាំងពីរ។ នៅប្រទេសថៃ ការធ្វេសប្រហែសមិនអើពើរបស់រដ្ឋ បានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ ពីការច្រានចោល មិនឲ្យមានការស៊ើបអង្កេត ទៅលើរឿងក្តីសម្លាប់ស្រ្តីស្រឡាញ់ស្រ្តី និងស្រ្តីប្តូរភេទចំនួន១៥នាក់។ វត្តមាននៃច្បាប់រួមភេទ ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលបញ្ចូល SOGI ថាជារឿងអាសអាភាសមិនសមទំនងនោះ ត្រូវបានអ្នកផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ីនធើណេតបីបួន ធ្វើការបិទវ៉ិបសាយរបស់អង្គការស្របច្បាប់ដែលគាំទ្រអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាចោល ដូចជាវ៉ិបសាយរបស់គណៈកម្មាធិការគាំទ្រសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ(IGHLRC) និងរបស់សមាគមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ(ILGA)ដទៃផ្សេងទៀត។ នៅប្រទេសម៉ាលេស្យា សេកស្យួលីធី មែដឺកា (Seksualiti Merdeka) ដែលជាពិធីបុណ្យភេទប្រចាំឆ្នា ត្រូវបានប៉ូលីសចូលមកអុកឡុក និងរុះរើ ដោយអាងថា វាជាបុណ្យធ្វើឲ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់ និងសន្តិសុខជាតិ។

សិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្ស ដូចជាសិទ្ធិក្នុងការទទួលបានតំហែទាំសុខភាព សិទ្ធិទីលំនៅ និងសិទ្ធិអប់រំ មិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ដោយសារតែនិន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ (SOGI) របស់យើង។ ការមិនទទួលស្គាល់នេះហើយ វាបានចូលរួមធ្វើឲ្យកំណើនអត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍ កាន់តែកើនឡើង ក្នុងចំណោមក្រុមងាយរងគ្រោះជាងគេ គឺក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស និងក្រុមអ្នកប្តូរភេទ។ លើសពីនេះ ច្បាប់ដ៏ចាស់គំរិលដែលធ្វើការប្រឆាំងនឹងSOGI រឹតតែដាក់គំនាបឲ្យស្ថានភាពនោះ កាន់តែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត និងពិបាកជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ជួយសង្គ្រោះ ដល់ក្រុមងាយរងគ្រោះទាំងនោះ។

ជាមួយនឹងរនាំង និងបញ្ហាប្រឈមទាំងអស់ ដែលចលនាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ក្នុងតំបន់អាស៊ី បានប្រឈមមុខ ក៏វាមិនអាចរារាំងនូវសំទុះ និងភាពខ្លាំងរបស់យើង ដែលចេះតែកើនឡើងឥតឈប់ឈរបានឡើយ។ យើងបានមកដល់តំណាក់កាលមួយ ដែលយើងតស៊ូ ដើម្បីទទួលបាននូវសមភាព និងការគោរព ហើយយើងនឹងមិនត្រូវការនូវការរើសអើង ការរំលោភបំពាន និងអំពើហិង្សា ដើម្បីបដិសេធ និងលុបបំបាត់សិទ្ធិ និងភាពជាមនុស្សរបស់យើងឡើយ។

ក្នុងន័យមោទនភាព និងសាមគ្គីភាពជាធ្លុងមួយ យើងសូមធ្វើការទាមទារនូវសិទ្ធិរបស់យើងដែលខ្វះចន្លោះ នៅក្នុងប្រទេស នៅក្នុងតំបន់ដែលយើងគោរព និងទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់យើង៖

  • បញ្ចូលលក្ខខណ្ឌនៃSOGIចូលទៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អាស៊ាន ក្រោមប្រធានបទសិទ្ធិមនុស្ស ដោយរួមបញ្ចូលយ៉ាងពិសេសនៃសេចក្តីព្រាង ទៅលើ «អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ» និង «និន្នាការផ្លូវភេទ» នៅក្នុងមាត្រា២។
  • លុបច្បាប់ដែលប្រឆាំងនឹងSOGI ជាបន្ទាន់ ទោះដោយប្រយោល និងដោយមិនប្រយោលក្តី ដោយទទួលស្គាល់សិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ជាសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើឲ្យមានលក្ខណៈសមស្របទៅនឹងច្បាប់ជាតិ ហើយបង្កើតគោលការណ៍ និងការអនុវត្ត ដោយយោងតាមគោលការណ៍ច្បាប់យ៉កយ៉ាកាតា។
  • បង្កើតយន្តការថ្នាក់ជាតិ និងពិនិត្យឡើងវិញ នូវរាល់ឯកសារច្បាប់ ស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្សដែលមានរួច (ឧទា. AICHR, ACWC) ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងការពារ ឲ្យមានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះមនុស្សគ្រប់រូប ដោយមិនប្រកាន់និន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ (SOGI) ដោយភ្ជាប់បណ្តាញយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយនឹងសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (LGBTIQ) ។
  • ដកចេញនូវអំណះអំណាងដែលថា អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ជាអ្នកជម្ងឺ និងធ្វើការលើកកម្ពស់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ដល់ក្រុមSOGIផ្សេងទៀត ដោយយោងទៅតាមស្តង់ដាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) និងធានាឲ្យមានសមភាព ទៅលើសេវាតំហែទាំសុខភាព និងសេវាសង្គម។

ហត្ថលេខីដោយ៖

  1. Arus Pelangi ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  2. មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) ប្រទេសកម្ពុជា
  3. សម្ព័ន្ធរួបរួមដើម្បីសិទ្ធិកុមារ – អាស៊ី
  4. HerLounge ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  5. ការអប់រំ និងព័ត៌មានស្តីអំពី សិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងប្រទេសភូមា(HREIB) ប្រទេសភូមា
  6. ICS ប្រទេសវៀតណាម
  7. វិទ្យាស្ថានសិក្សាស្រាវជ្រាវសង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាន(iSEE) ប្រទេសវៀតណាម
  8. iSee ប្រទេសវៀតណាម
  9. ចំណេះដឹង និងសិទ្ធិអនីតិជនតាមរយៈលំហសុវត្ថិភាព (KRYSS) ប្រទេសម៉ាលេស្យា
  10. Mplus ប្រទេសថៃ
  11. Rainbow Sky Association of Thailand
  12. Seksualiti Merdeka ប្រទេសម៉ាលេស្យា
  13. សហគមន៍ឥន្ទធនូកម្ពុជា(RoCK) ប្រទេសកម្ពុជា

គាំទ្រដោយ៖

  • គណៈកម្មាធិការគាំទ្រសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ(IGHLRC– កម្មវិធីអាស៊ី)
  • សមាគមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ (ILGA-អាស៊ី)

ឯកភាពដោយ៖

  1. Aliansi Remaja Independent (សម្ព័ន្ធអនីតិជនឯករាជ្យ) ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  2. Alternative ASEAN Network on Burma (ALTSEAN Burma) ប្រទេសភូមា
  3. GAYa NUSANTARA ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  4. Harry Benjamin’s Syndrome ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  5. Labrys ប្រទេសKyrgyzstan
  6. Lesbian Activism Project (LeAP!), Inc. ប្រទេសភីលីពីន
  7. Oogachaga Counselling and Support ប្រទេសសិង្ហបុរី
  8. People Like Us (PLUS) ប្រទេសសិង្ហបុរី
  9. Perkumpulan Keluarga Berencana ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  10. Philippines Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) ប្រទេសភីលីពីន
  11. Rainbow Rights Project (R-Rights), Inc. ប្រទេសភីលីពីន
  12. Sayoni ប្រទេសសិង្ហបុរី
  13. SGRainbow ប្រទេសសិង្ហបុរី
  14. Women’s Aid Organisation (WAO) ប្រទេសម៉ាលេស្យា
  15. Youth Interfaith Forum on Sexuality ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី

ទំនាក់ទំនង៖

___________________________________

បកប្រែពី៖ ILGA-Asia

កាលបរិច្ឆេទ៖ ២ មេសា ២០១២

One thought on “ការបញ្ចូលបញ្ហា និងសិទ្ធិស៊ូជី (SOGI) ទៅក្នុងACSC/APF និងទៅក្នុងសេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ជាសាកល​នៃសិទ្ធិមនុស្ស​ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s