បណ្ណសារ

ហេតុអ្វីបានជាក្រុមគ្រួសារបង្ខំកូនដែលស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាអោយរៀបការ?

មិត្តភក្តិខ្ញុំម្នាក់ជាស្រីស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាត្រូវក្រុមគ្រួសារជឿថានាងមានជំងឺវិកលចរិក។ពួកគេបាននាំនាងទៅអោយគ្រូខ្មែរព្យាបាល។គ្រូមន្តអាគមន៍នោះបានយកធូបដុតបាតជើង បាតដៃនិងក្បាលរបស់នាង។នាងជាអ្នករស់នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។

មិត្តភក្តិស្រីស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា៣នាក់ទៀតរបស់ខ្ញុំបានសំរេចចិត្តរត់ចោលផ្ទះនិងបោះបងគ្រួសារចោលដោយសារពួកគាត់ត្រូវបានក្រុមគ្រួសារបង្ខំអោយរៀបការជាមួយបុរស។

តាមគោលការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិយ៉កយ៉ាក៌ាតាគោលការណ៍ទីបីសិទ្ធិរបស់នាងត្រូវបានគេរំលោភ!

គោលការណ៍ ៣ ៖ សិទិ្ធទទួលបានការទទួលស្គាល់ចំពោះមុខច្បាប់
បុគ្គលគ្រប់រូប មានសិទ្ធិឲ្យគេទទួលស្គាល់នៅគ្រប់ទីកន្លែង ថាជាមនុស្សចំពោះមុខច្បាប់ ។ បុគ្គលដែលមាននិន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រខុសពីគេ មានសិទ្ធិស្របច្បាប់ នៅគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់នៃជីវិត ។ និន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័ររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មានសារៈសំខាន់ សម្រាប់បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បុគ្គលនីមួយៗ ហើយក៏ជាទិដ្ឋភាពមូលដ្ឋាននៃការតាំងចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសេរីភាព ។ គ្មានជនណាម្នាក់ត្រូវបានបង្ខំឲ្យ ទទួលការព្យាបាលផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត រួមទាំងការវះកាត់ប្តូរភេទ ការព្យាបាលមិនឲ្យមានកូន ឬការព្យាបាលអ័រម៉ូន ដើម្បីទទួលបាននូវការទទួលស្គាល់ស្របច្បាប់ ចំពោះអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ នោះទេ ។ គ្មានស្ថានភាព ដូចជាអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬភាពជាឳពុកម្តាយ ត្រូវបានគេស្នើឡើង ជាលក្ខខណ្ឌរារាំងការទទួលស្គាល់ស្របច្បាប់ នៃអត្តសញ្ញាណយេនឌ័ររបស់បុគ្គលណាមួយឡើយ ។ គ្មានជនណាម្នាក់ត្រូវបានរងសម្ពាធឲ្យលាក់បាំង រងការទប់ស្កាត់ឬបដិសេធអំពីនិន្នាការភេទ ឬអត្តសញ្ញាណយេនឌ័ររបស់បុគ្គលនោះទេ ។

រដ្ឋមានកាតព្វកិច្ចត្រូវ ៖
ក. ធានាថាបុគ្គលគ្រប់រូប ត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិស្របច្បាប់ ចំពោះបញ្ហាស៊ីវិល ដោយគ្មានការរើសអើងលើនិន្នាការភេទ ឬអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ហើយត្រូវបានផ្តល់ឱកាសប្រើប្រាស់សិទ្ធិទាំងនេះ រួមទាំងសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការចុះកិច្ចសន្យា និងក្នុងការគ្រប់គ្រង ការធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទិ្ធ ការទទួលបាន (រួមទាំងការទទួលបានកេរមរតក) ការរៀបចំចាត់ចែង ការប្រើប្រាស់ និងការរំលាយទ្រព្យសម្បតិ្តនានា
ខ. ចាត់វិធានការខាងនីតិបញ្ញត្តិ ខាងរដ្ឋបាល និងវិធានការផ្សេងទៀត ដើម្បីគោរព និងទទួលស្គាល់ឲ្យបានពេញលេញ នូវសិទ្ធិស្របច្បាប់ ក្នុងការទទួលបានការទទួលស្គាល់អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ដោយផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលមា្នក់ៗ
គ. ចាត់វិធានការខាងនីតិបញ្ញត្តិ ខាងរដ្ឋបាល និងវិធានការផ្សេងទៀត ដើម្បីធានាឲ្យបានថា នីតិវិធីដែលរដ្ឋចេញលិខិតស្នាមបញ្ជាក់អំពីភេទ/យេនឌ័ររបស់បុគ្គលនីមួយៗ រួមមាន សំបុត្រកំណើត, លិខិតឆ្លងដែន, ឯកសារបោះឆ្នោត, និងឯកសារផ្សេងទៀត ពិតជាឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយសាមីខ្លួននោះផ្ទាល់
ឃ. ធានាថានីតិវិធីទាំងនោះ មានប្រសិទ្ធផល សុក្រិតភាព និងគ្មានការរើសអើង ព្រមទាំងគោរពនូវភាពថ្លៃថ្នូរ និងឯកទត្តភាពដល់បុគ្គលដែលពាក់ព័ន្ធ
ង. ធានាថារាល់ការកែប្រែឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ នឹងត្រូវបានទទួលស្គាល់ ក្នុងគ្រប់បរិបទទាំងអស់ នៅពេលដែលច្បាប់ឬគោលនយោបាយនានា តម្រូវឲ្យមានការបញ្ជាក់ ឬវែកញែកអំពីយេនឌ័ររបស់បុគ្គល
ច. អនុវត្តកម្មវិធីផ្សេងៗ ដែលមានគោលដៅផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកសង្គមកិច្ច ដល់ជនទាំងឡាយណាដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលផ្លាស់ប្តូរ ឬបន្លាស់ប្តូរភេទ ។

ការបញ្ចូលបញ្ហា និងសិទ្ធិស៊ូជី (SOGI) ទៅក្នុងACSC/APF និងទៅក្នុងសេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​ជាសាកល​នៃសិទ្ធិមនុស្ស​ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន

កម្ពុជា៖ ការមកជួបប្រជុំគ្នាជាលើកទីពីរ នៃក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (LGBTIQ) ក្នុងតំបន់អាស៊ាន បានប្រព្រឹត្តទៅនៅរាជធានីភ្នំពេញនៃប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនមែនត្រឹមតែដើម្បីមកចែករំលែក និងសិក្សាពីភាពខុសគ្នាប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងដើម្បីក្រើនរំឮកដល់រដ្ឋាភិបាល និងសមាជិកសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់ ឲ្យបានដឹងថា ការទទួលស្គាល់ ការផ្សព្វផ្សាយ និងការការពារសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា គឺមិនទាន់យឺតពេលនៅឡើយ។

សម្រាប់ឆ្នាំទីពីរនេះ បញ្ហាដែលជាប់ទាក់ទិនទៅនឹងនិន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ (SOGI) ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យមានអាទិភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់ដូចគ្នា ទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមដទៃទៀតដែរ សម្រាប់សន្និសីទសង្គមស៊ីវិលអាស៊ាន/វេទិកាពិភាក្សាប្រជាជនអាស៊ាន (ACSC/APF)។ ខណៈពេលដែលយើងពេញចិត្តនឹងការទទួលស្គាល់ និងឱកាសដែលយើងមាន យើងត្រូវការឲ្យ ACSC/APF បង្កើនសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត កុំថាបានតែមាត់។

អំឡុងACSC/APF លើកទី៨ នៅទីក្រុងចាកាតា នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី កិច្ចប្រជុំស្តីពីអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា បានបង្ហាញឲ្យឃើញជាក់ស្តែង នូវការរំលោភបំពានលើសិទ្ធិមនុស្ស និងការរងសំពាធទាំងផ្លូវចិត្ត ទាំងផ្លូវកាយ នៃអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ដូច្នេះ យើងមានការខឹងសម្បារ និងខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដោយការមិនបានបញ្ចូលបញ្ហាSOGI ទៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍សិទ្ធិមនុស្សតំបន់អាស៊ាន ដែលនេះជាការសម្តែងឲ្យឃើញ ពីការរើសអើង ប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ដោយគ្មានការលាក់លៀម។

នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាជនថ្នាក់ទីពីរ ដែលជាពួកបង្កចលាចល បង្កបទល្មើស និងជាជនដែលខុសពីមនុស្សម្នាទាំងឡាយ ហើយក្នុងករណីខ្លះ សូម្បីតែត្រឹមភាពជាមនុស្សហ្នឹងគេ ក៏គេមិនបានឲ្យតម្លៃផង។ យើងត្រូវបានកើតមក ឲ្យមានជីវិតរស់នៅ ក្នុងភាពលាក់លៀម និងមានភាពអាម៉ាស់ ចំពោះធាតុពិតរបស់ខ្លួន។ យើងត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ ដាក់ទោសទណ្ឌ ចំអកឡកឡឺយ នាំយកទៅព្យាបាលដោយយើងមិនបានឈឺ និងធ្វើការរំលោភបំពានយើងតាមវិធីផ្សេងៗទៀត យ៉ាងព្រៃផ្សៃ។ ការរើសអើង និងអំពើហិង្សាដែលកើតមាន មិនមែនត្រឹមតែកើតចេញពីរង្វង់គ្រួសារ មិត្តភក្តិ សហគមន៍ និងនិយោជកប៉ុណ្ណោះទេ គឺថែមទាំងកើតចេញពីស្ថាប័នរដ្ឋ ពីអ្នកដែលមានតួនាទីជាមន្ត្រីរាជការ ជាពិសេសជាងគេ គឺប៉ូលីស និងមេដឹកនាំសាសនា។ ថ្វីត្បិតតែយើងប្រឈមមុខទៅនឹងការរើសអើង និងអំពើហិង្សាក៏ដោយ ក៏ពួករដ្ឋាភិបាលមិនដែលអើពើ ធ្វើការគាំទ្រ និងការពារសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់យើងដែរ។

នៅប្រទេសព្រុយនេ ភូមា ម៉ាលេស្យា និងសិង្ហបុរី ច្បាប់អាណានិគមដ៏ចាស់គំរិល ដែលធ្វើការប្រឆាំងនឹងSOGI ថាវាជាបទទោសទណ្ឌ គឺនៅតែបន្តប្រើប្រាស់ នៅក្នុងប្រទេសទាំងនោះ។ នៅព្រុយនេ ភូមា និងម៉ាលេស្យា ច្បាប់ទាំងនេះ ត្រូវបានគេយកមកអនុវត្ត ដើម្បីធ្វើការវាយប្រហារ ទារជំរិតប្រាក់ បង្ខំឲ្យរួមភេទ ចាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួន និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ចំពោះអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ នៅភីលីពីន និងឥណ្ឌូនេស៊ី ច្បាប់ប្រឆាំងទៅនឹងការជួញដូរផ្លូវភេទ ឬច្បាប់រួមភេទ ត្រូវបានគេយកទៅប្រើប្រាស់ ដើម្បីធ្វើការអុកឡុក គំរាមកំហែង នៅតាមអង្គភាពរបស់ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស និងធ្វើការចាប់ខ្លួនអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ ច្បាប់ប្រឆាំងនឹងការចាប់ជំរិត នៅក្នុងប្រទេសភីលីពីន ត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ ដើម្បីបំបែកបំបាក់គូស្នេហ៍ស្រ្តីស្រឡាញ់ស្រ្តីដូចគ្នា ក្នុងបទគ្មានទំនាក់ទំនងស្របច្បាប់ និងគ្មានកិច្ចសន្យា។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ស្រីស្រឡាញ់ស្រីម្នាក់ ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារយ៉ាងអយុត្តិធម៌ ដោយសារតែឪពុកម្តាយខាងស្រីបានដាក់ពាក្យបណ្តឹង មិនពេញចិត្ត ចំពោះទំនាក់ទំនងស្នេហាភេទដូចគ្នារបស់ពួកគេទាំងពីរ។ នៅប្រទេសថៃ ការធ្វេសប្រហែសមិនអើពើរបស់រដ្ឋ បានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ ពីការច្រានចោល មិនឲ្យមានការស៊ើបអង្កេត ទៅលើរឿងក្តីសម្លាប់ស្រ្តីស្រឡាញ់ស្រ្តី និងស្រ្តីប្តូរភេទចំនួន១៥នាក់។ វត្តមាននៃច្បាប់រួមភេទ ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលបញ្ចូល SOGI ថាជារឿងអាសអាភាសមិនសមទំនងនោះ ត្រូវបានអ្នកផ្គត់ផ្គង់សេវាអ៊ីនធើណេតបីបួន ធ្វើការបិទវ៉ិបសាយរបស់អង្គការស្របច្បាប់ដែលគាំទ្រអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាចោល ដូចជាវ៉ិបសាយរបស់គណៈកម្មាធិការគាំទ្រសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ(IGHLRC) និងរបស់សមាគមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ(ILGA)ដទៃផ្សេងទៀត។ នៅប្រទេសម៉ាលេស្យា សេកស្យួលីធី មែដឺកា (Seksualiti Merdeka) ដែលជាពិធីបុណ្យភេទប្រចាំឆ្នា ត្រូវបានប៉ូលីសចូលមកអុកឡុក និងរុះរើ ដោយអាងថា វាជាបុណ្យធ្វើឲ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់ និងសន្តិសុខជាតិ។

សិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់មនុស្ស ដូចជាសិទ្ធិក្នុងការទទួលបានតំហែទាំសុខភាព សិទ្ធិទីលំនៅ និងសិទ្ធិអប់រំ មិនត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ដោយសារតែនិន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ (SOGI) របស់យើង។ ការមិនទទួលស្គាល់នេះហើយ វាបានចូលរួមធ្វើឲ្យកំណើនអត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍ កាន់តែកើនឡើង ក្នុងចំណោមក្រុមងាយរងគ្រោះជាងគេ គឺក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស និងក្រុមអ្នកប្តូរភេទ។ លើសពីនេះ ច្បាប់ដ៏ចាស់គំរិលដែលធ្វើការប្រឆាំងនឹងSOGI រឹតតែដាក់គំនាបឲ្យស្ថានភាពនោះ កាន់តែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត និងពិបាកជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ជួយសង្គ្រោះ ដល់ក្រុមងាយរងគ្រោះទាំងនោះ។

ជាមួយនឹងរនាំង និងបញ្ហាប្រឈមទាំងអស់ ដែលចលនាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ក្នុងតំបន់អាស៊ី បានប្រឈមមុខ ក៏វាមិនអាចរារាំងនូវសំទុះ និងភាពខ្លាំងរបស់យើង ដែលចេះតែកើនឡើងឥតឈប់ឈរបានឡើយ។ យើងបានមកដល់តំណាក់កាលមួយ ដែលយើងតស៊ូ ដើម្បីទទួលបាននូវសមភាព និងការគោរព ហើយយើងនឹងមិនត្រូវការនូវការរើសអើង ការរំលោភបំពាន និងអំពើហិង្សា ដើម្បីបដិសេធ និងលុបបំបាត់សិទ្ធិ និងភាពជាមនុស្សរបស់យើងឡើយ។

ក្នុងន័យមោទនភាព និងសាមគ្គីភាពជាធ្លុងមួយ យើងសូមធ្វើការទាមទារនូវសិទ្ធិរបស់យើងដែលខ្វះចន្លោះ នៅក្នុងប្រទេស នៅក្នុងតំបន់ដែលយើងគោរព និងទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់យើង៖

  • បញ្ចូលលក្ខខណ្ឌនៃSOGIចូលទៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អាស៊ាន ក្រោមប្រធានបទសិទ្ធិមនុស្ស ដោយរួមបញ្ចូលយ៉ាងពិសេសនៃសេចក្តីព្រាង ទៅលើ «អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ» និង «និន្នាការផ្លូវភេទ» នៅក្នុងមាត្រា២។
  • លុបច្បាប់ដែលប្រឆាំងនឹងSOGI ជាបន្ទាន់ ទោះដោយប្រយោល និងដោយមិនប្រយោលក្តី ដោយទទួលស្គាល់សិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ជាសិទ្ធិមនុស្ស និងធ្វើឲ្យមានលក្ខណៈសមស្របទៅនឹងច្បាប់ជាតិ ហើយបង្កើតគោលការណ៍ និងការអនុវត្ត ដោយយោងតាមគោលការណ៍ច្បាប់យ៉កយ៉ាកាតា។
  • បង្កើតយន្តការថ្នាក់ជាតិ និងពិនិត្យឡើងវិញ នូវរាល់ឯកសារច្បាប់ ស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្សដែលមានរួច (ឧទា. AICHR, ACWC) ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងការពារ ឲ្យមានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះមនុស្សគ្រប់រូប ដោយមិនប្រកាន់និន្នាការភេទ និងអត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ (SOGI) ដោយភ្ជាប់បណ្តាញយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយនឹងសហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា (LGBTIQ) ។
  • ដកចេញនូវអំណះអំណាងដែលថា អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ជាអ្នកជម្ងឺ និងធ្វើការលើកកម្ពស់សុខភាពផ្លូវចិត្ត ដល់ក្រុមSOGIផ្សេងទៀត ដោយយោងទៅតាមស្តង់ដាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) និងធានាឲ្យមានសមភាព ទៅលើសេវាតំហែទាំសុខភាព និងសេវាសង្គម។

ហត្ថលេខីដោយ៖

  1. Arus Pelangi ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  2. មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) ប្រទេសកម្ពុជា
  3. សម្ព័ន្ធរួបរួមដើម្បីសិទ្ធិកុមារ – អាស៊ី
  4. HerLounge ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  5. ការអប់រំ និងព័ត៌មានស្តីអំពី សិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងប្រទេសភូមា(HREIB) ប្រទេសភូមា
  6. ICS ប្រទេសវៀតណាម
  7. វិទ្យាស្ថានសិក្សាស្រាវជ្រាវសង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាន(iSEE) ប្រទេសវៀតណាម
  8. iSee ប្រទេសវៀតណាម
  9. ចំណេះដឹង និងសិទ្ធិអនីតិជនតាមរយៈលំហសុវត្ថិភាព (KRYSS) ប្រទេសម៉ាលេស្យា
  10. Mplus ប្រទេសថៃ
  11. Rainbow Sky Association of Thailand
  12. Seksualiti Merdeka ប្រទេសម៉ាលេស្យា
  13. សហគមន៍ឥន្ទធនូកម្ពុជា(RoCK) ប្រទេសកម្ពុជា

គាំទ្រដោយ៖

  • គណៈកម្មាធិការគាំទ្រសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ(IGHLRC– កម្មវិធីអាស៊ី)
  • សមាគមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាអន្តរជាតិ (ILGA-អាស៊ី)

ឯកភាពដោយ៖

  1. Aliansi Remaja Independent (សម្ព័ន្ធអនីតិជនឯករាជ្យ) ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  2. Alternative ASEAN Network on Burma (ALTSEAN Burma) ប្រទេសភូមា
  3. GAYa NUSANTARA ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  4. Harry Benjamin’s Syndrome ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  5. Labrys ប្រទេសKyrgyzstan
  6. Lesbian Activism Project (LeAP!), Inc. ប្រទេសភីលីពីន
  7. Oogachaga Counselling and Support ប្រទេសសិង្ហបុរី
  8. People Like Us (PLUS) ប្រទេសសិង្ហបុរី
  9. Perkumpulan Keluarga Berencana ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី
  10. Philippines Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA) ប្រទេសភីលីពីន
  11. Rainbow Rights Project (R-Rights), Inc. ប្រទេសភីលីពីន
  12. Sayoni ប្រទេសសិង្ហបុរី
  13. SGRainbow ប្រទេសសិង្ហបុរី
  14. Women’s Aid Organisation (WAO) ប្រទេសម៉ាលេស្យា
  15. Youth Interfaith Forum on Sexuality ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី

ទំនាក់ទំនង៖

___________________________________

បកប្រែពី៖ ILGA-Asia

កាលបរិច្ឆេទ៖ ២ មេសា ២០១២

ភេទដូចគ្នា…តែរៀបការបាន​

សូមស្រមៃថា អ្នកកំពុងតែធ្លាក់ក្នុងអន្លង់ស្នេហ៍យ៉ាងងប់ងុលជាមួយនរណាម្នាក់ ដែលអ្នកមានអារម្មណ៍ថា អាចផ្តល់នូវសុភមង្គល សម្រាប់ពេលវេលាដែលនៅសេសសល់នៃជីវិតរបស់អ្នក។ តែអ្នកមិនអាចរៀបការជាមួយពួកគេបានទេ ព្រោះប្រទេសដែលអ្នកកំពុងតែរស់នៅមិនអនុញ្ញាតឲ្យ។ សម្រាប់អ្នកដែលមានចំណងស្នេហ៍ជាមួយភេទផ្តុយគ្នារឿងនេះ ប្រហែលជាមិនអាចកើតឡើងទេ តែសម្រាប់អ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅប្រទេសកម្ពុជា និងនៅក្នុងប្រទេសភាគច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក វាជាការពិតដែលថា ពួកគេប្រឈមមុខ នៅពេលពួកគេចង់ធ្វើការតាំងចិត្តចំពោះដៃគូរបស់ពួកគេជាផ្លូវការ។

ក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ អាពាហ៍ពិពាហ៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ដែលជាចំណងផ្លុវច្បាប់រវាងបុរសនិងបុរស ឬស្រីជាមួយស្រ្តី បានក្លាយទៅជាប្រធានបទប្រកែកតវ៉ាគ្នាទៅវិញទៅមក យ៉ាងក្តៅគគុក នៅក្នុងប្រទេស នៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើងជាច្រើនហើយ រួមទាំងមានការធ្វើបាតុកម្ម និងតវ៉ាដែលត្រុវបានរៀបចំឡើងពីសំណាក់ភាគីទាំងពីរដែលជាលទ្ធផលបណ្តាលឲ្យមានចេញច្បាប់អនុញ្ញាតឲ្យមានការរៀបការភេទដូចគ្នា ដោយស្របច្បាប់នៅតាមតំបន់មួយចំនួន និងមានការហាមប្រាមនៅកន្លែងដទៃទៀត។ ខណៈពេល ការទាមទារតវ៉ា ដើម្បីសិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាកំពុងមានបម្រែបម្រួលក្នុងប្រទេសមួយចំនួន ដូចជាប្រទេសហូឡង់ ជាប្រទេសដំបូងគេ ដែលផ្តល់ភាពស្របច្បាប់ដល់អាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០០១ និងប្រទេសអេស៉្បាញ ជាប្រទេសតែមួយគត់ ដែលការរៀបការរបស់ក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា បានទទួលស្គាល់ក្រោមដំបូលច្បាប់តែមួយ ដូចជាការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មុនៗដែរ មានការប្រែប្រួលតិចតួចបំផុត ត្រូវបានធ្វើឡើង ដើម្បីបើកទ្វារឲ្យមានការរៀបការភេទដូចគ្នា នៅក្នុងប្រទេសកំពុងរីកចម្រើន និងអភិរក្សផ្នែកសង្គម ដូចជាប្រទេសកម្ពុជានោះ។

លោក ជាប យៀប សមាជិកសភាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ថា៖ «រហូតមកទល់ពេលនេះ យើងមានតែប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់បុរសការជាមួយស្រ្តី។ វាប្រសើរជាងចំពោះការដែលពុំមានច្បាប់អនុញ្ញាតឲ្យមានអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នាបែបនេះ ដូច្នេះទើបរដ្ឋាភិបាលអាចដោះស្រាយជាមួយច្បាប់ផ្សេងទៀតបាន។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍប្រទេស មុនពេលពួកគេអាចចាប់ផ្តើមគិតអំពីច្បាប់រៀបការភេទដូចគ្នានេះ»។

ទោះបីជាការពិត ដែលថាអង្គការរបស់លោកគាំទ្រសិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្តី លោក អំ សំអាត មន្ត្រីគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសនៃអង្គការលីកាដូ បានឯកភាពថា បច្ចុប្បន្នអាចមិនមែនជាពេលវេលាសម្រាប់ធ្វើការកែប្រែបែបនោះទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមនៃប្រទេសកម្ពុជា។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ច្បាប់បែបនោះ អាចបង្កឲ្យមានការរើសអើង និងជម្លោះកាន់តែច្រើននៅក្នុងសង្គម»។ លោកបានពន្យល់ថា ប្រទេសកម្ពុជា គឺជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ មិនមែនជាប្រទេសអភិវឌ្ឍជឿនលឿននៅឡើយទេ ដូច្នេះការផ្លាស់ប្តូរ ត្រុវតែធ្វើឡើង ជាជំហានៗ។

ទោះបីជាការទទួលស្គាល់អាពាហ៍ពិពាហ៍ខ្ទើយ ដោយស្របច្បាប់ អាចមិនមែនជាការពិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្នក្តី វាមិនបានបញ្ឈប់ដៃគូខ្ទើយជាច្រើនគូ មិនឲ្យរួមរស់នៅជាមួយគ្នា ដូចជាប្តីប្រពន្ធនោះទេ។ កញ្ញាអ៊ុក ដារ៉េត ងាយុ២៩ឆ្នាំ ដែលជាស្ត្រីកែភេទ និងស្វាមីនាងឈ្មោះ ចំរើន បានរស់នៅជាមួយគ្នាអស់រយៈពេលជិត៨ឆ្នាំមកហើយ។ នាងបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា៖ «ទោះបីយើងមិនមែនកើតមកជាស្រីក្តី យើងក៏ត្រូវការសិទ្ធិ ដើម្បីរៀបការដូចមនុស្សដទៃទៀតដែរ»។

សំឡេងទាមទារសិទ្ធិភេទដូចគ្នា គួរឲ្យកត់សម្គាល់បំផុតមួយ គឺរឿងរបស់ប៉ុបពី ដែលជាតារាសម្តែងភេទដូចគ្នាដ៏ល្បីឈ្មោះម្នាក់ ដេលបានទទួលឈ្មោះបោះសំឡេងកាន់តែខ្លាំងឡើង តាមរយៈការសម្តែងរបស់នាង ក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ និងឈុតឆាកកំប្លែងនានា។ នាងបានប្រាប់ទស្សនាវដ្តីLift ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍មួយថា៖ «យើងរស់នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមួយ។ យើងមានសិទ្ធិរៀបការជាមួយនរណាម្នាក់ ដេលយើងស្រឡាញ់ លើកលែងតែយើងបង្កឲ្យខូចខាត ឬបែកបាក់សង្គម។ វាជាបញ្ហាសិទ្ធិរបស់មនុស្ស។ មនុស្សភេទដូចគ្នា  អាចធ្វើការ និងធ្វើអ្វីផ្សេងគ្រប់យ៉ាងបាន។ យើងគួរតែទទួលបានសិទ្ធិ ដើម្បីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍»។

សូម្បីតែសម្តេចឪ នរោត្តមសីហនុ នៅជិតចុងបញ្ចប់នៃអាណត្តិគ្រងរាជ្យរបស់ទ្រង់ កាលពីឆ្នាំ២០០៤ ក៏បានប្រកាសថា ព្រះអង្គឈ្វេងយល់ថា អាពាហ៍ពិពាហ៍មនុស្សភេទដូចគ្នា គួរតែទទួលបានការអនុញ្ញាត នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ទ្រង់មានបន្ទូលថា ជាប្រទេសដែលមានលក្ខណៈសេរីប្រជាធិបតេយ្យព្រះរាជាណាចក្រនេះ គួរតែអនុញ្ញាតឲ្យមានអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងបុរស និងបុរស ឬរវាងស្រ្តី និងស្រ្តី បើសិនជាពួកគេចង់ការ។

សិស្ស និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យជាច្រើន ក៏ហាក់ដូចជាមានគំនិតសេរី ស្តីពីអាពាហ៍ពិពាហ៍ផងដែរ ដោយពួកគេបានស្រង់ពុទ្ធឱវាទនៃការទទួលយកធ្វើជាមូលហេតុ សម្រាប់ការទទួលយកច្បាប់នេះ។ លោក ថុង ចន្ទធីម អាយុ២២ឆ្នាំ ដែលជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា បានថ្លែងថា លោកគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ចមពោះការអនុញ្ញាតឲ្យមានអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នា ដោយស្របច្បាស់ ព្រោះតាមទ្រឹស្តីប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រន គោរព និងអនុវត្តតាមព្រះពុទ្ធសាសនា ដូច្នេះហើយការផ្តល់សិទ្ធិស្មើភាពគ្នា ដល់មនុស្សស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា នឹងជួយឲ្យពួកគេរស់នៅ ដោយបើកចំហ និងកាត់បន្ថយការរើសអើង ដែលពួកគេបានប្រឈមមុខ។

លោក ងួន ណូរ៉ាមី និស្សិតវ័យ២០ឆ្នាំ សិក្សាផ្នែកគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម នៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា បានយល់ស្របថា ការខ្ពើមរអើម និងស្ពប់ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា នឹងចុះអន់ថយ បើពួកគេទទួលបានសិទ្ធិរៀបការនោះ។ លោកថ្លែងឲ្យដឹងថា៖ «យើងមិនអាចបន្ទោសពួកគេ ចំពោះការគ្រាន់តែស្រឡាញ់អ្នកណាម្នាក់ ដែលមានភេទដូចគ្នានោះទេ ព្រោះវាគឺជាធម្មជាតិរបស់ពួកគេ។ វាមិនខុសពីស្រ្តីស្រលាញ់បុរសនោះទេ។ បើយើងមិនបង្កើតច្បាប់នោះទេ ពួកគេអាចនឹងធ្វើអត្តឃាត ឬធ្វើអ្វីឆ្កួតៗចំពោះសង្គម»។

ការព្រួយបារម្ភថា ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា អាចនាំទៅរកការធ្វើអត្តឃាត បើសិនចាសង្គមមិនទទួលយកពួកគេ គឺជាគំនិតមួយ ដែលទទួលឥទ្ធិពល ដោយរឿងឆ្នាំ២០០៩មួយ ដែលមានចំណងជើងថា «ខ្ញុំជានរណា?» ដែលត្រូវបានសរសេរ និងដឹកនាំរៀងដោយ អ្នកស្រី ពាន់ ភួងបុប្ផា និងដែលត្រូវបានចាក់ផ្សាយជាច្រើនលើកតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ CTN  ដែលជាទូរទស្សន៍មានគេនិយមទស្សនាច្រើនជាងគេបំផុត។ ខ្សែភាពយន្តនោះនិយាយអំពីក្តីស្នេហារវាងស្ត្រីពីរនាក់ ដែលរងនូវការបំបែកបំបាក់គ្នា ពីសំណាក់ឪពុកម្តាយទាំងសងខាង ដែលជំទាស់មិនឯកភាព និងស្នេហារបស់ពួកគេ។ កុននោះ បញ្ចប់ជាមួយនឹងឈុតឆាកធ្វើអត្តឃាត ដោយតួស្ត្រីទាំងពីររូប បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតគួរឲ្យរន្ធត់។

ខណៈពេលវាហាក់ដូចជាស្នេហាភេទដូចគ្នា កំពុងទទួលបានការទទួលស្គាល់ នៅក្នុងប្រទេសនេះ វាមានតំរុយតិចតួចណាស់ អំពីចលនារីករាលដាលឆ្ពោះទៅរកការទាមទារសិទ្ធិស្មើភាពគ្នា សម្រាប់មនុស្សដែលជាខ្ទើយ ដោយបើកចំហភាគច្រើន ប្រើតែដូចដែលបានលើកឡើងពីឧទាហរណ៍នៃភាពយន្តខាងដើម វាមិនមែនជារដ្ឋាភិបាលទេ គឺគ្រួសារ ដែលបានរារាំងកូនៗរបស់ពួកគេ មិនឲ្យដែគូដែលមានភេទដូចគ្នា រួមរស់នៅជាមួយគ្នា។ វាមានមនុស្សស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាជាច្រើនករណី ដែលបានរៀបការជាមួយនឹងមនុស្សភេទផ្ទុយគ្នា ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេ តែបានរស់នៅជាមួយនឹងដៃគូភេទដូចគ្នារបស់ពួកគេ។

លោក សុន ឆ័យ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសមរង្ស៊ី ដែលជាបក្សប្រឆាំង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមួយ បានថ្លែងប្រាប់ទស្សនាវដ្តីLiftថា ប្រទេសកម្ពុជាពុំមានប្រពៃណី ឬទំនៀមទម្លាប់ទទួលយក ដូចប្រទេសលោកខាងលិចទេ ហើយមនុស្សដែលស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ខ្លួនពួកគេនៅមិនទាន់បានធ្វើការទាមទារជាផ្លូវការឲ្យមានភាពស្របច្បាប់ ចំពោះការរៀបការភេទដូចគ្នា ទៅរដ្ឋាភិបាលដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងអាច និងធ្វើការពិចារណា បើសិនបើមានសំណូមពរណាមួយពីក្រុមមនុស្សស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា»។

លោក ឡេង មុនីនាថ ដែលជាអ្នកសម្របសម្រួលថ្នាក់ជាតិ របស់បណ្តាញបុរសរួមភេទបុរស (MSM) បានគាំទ្រ ចំពោះការធ្វើឲ្យស្របច្បាប់នូវអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នា តែបានសារភាពថា ចលនានេះ ត្រូវតែធ្វើឡើងដោយសន្សឹមៗ ហើយការទំនាក់តំនងណាមួយ ជាមួយរដ្ឋសភាចាំបាច់ត្រូវមានភាពឡូហ្សីក បើមិនអ៊ីចឹងទេ វាអាចនឹងបំផ្លាញដំណើរការដែលបង្កើតឡើងក្រុមMSM  និងអង្គការសិទ្ធិនានា។

លោកបានថ្លែងបន្តថា៖ « MSM  មាននៅក្នុងសង្គមខ្មែរជាយូរមកហើយ តែពួកគេពុំហ៊ានរស់នៅ ដោយចេញមុខឡើយ។ ឥឡូវនៅពេលយើងជួយត៉វាឲ្យពួកគេ ពួកគេពុំខ្លាច និងបង្ហាញសាធារណជនថា ពួកគេជានរណាទេ»។

ដោយពុំគិតអំពីច្បាប់ លោក មៀច ប៉ុណ្ណ ទីប្រឹក្សានៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិតកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា អាចធ្វើការសម្រេចចិត្ត ដោយខ្លួនគេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើអ្នកខ្លះ មិនចូលចិត្តច្បាប់នេះ ពួកគេអាចមិនអើពើនឹងវាបាន។ បើមិនអ៊ីចឹងទេ ពួកគេអាចបង្ខំចិត្តខ្លួនឯង ដើម្បីទទួលវា»៕

____________________________

  • ប្រភព៖ LIFT
  • អត្ថបទ៖ គាំ ទិវា & ម៉េងហួង
  • កាលបរិច្ឆេទ៖ ២២ កញ្ញា ២០១០

 

អ្នកជាមនុស្ស អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាក៏ជាមនុស្ស

រូបភាពដកស្រង់ចេញពីខ្សែភាពយន្តថៃ ស្តីពីស្ត្រីស្រឡាញ់ស្ត្រីដូចគ្នា “Yes or No”

មនុស្សគ្រប់ៗរូបកើតមក មានភាពស្នើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ មានសិទ្ធិសេរីភាព និងករណីយកិច្ចដូចៗគ្នា ដោយឥតប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿសាសនា និងស្ថានភាពឯទៀតឡើយ។ តែទោះបីជានៅក្នុងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងច្បាប់អន្តរជាតិនានា បានចែងពីសេចក្តីនេះ និងហាមឃាត់កុំឲ្យមានការរើសអើងមនុស្សដូចគ្នាក៏ដោយ ក៏នៅកម្ពុជា ឬនៅជុំវិញពិភពលោក ការរើសអើង និងការរំលោភបំពានទៅលើសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់មនុស្ស ក៏ចេះតែបន្តកើតមានជាហូរហែ។

ខណៈពេលដែលបញ្ហាការរើសអើងជនជាតិស្បែកខ្មៅ និងនារី កំពុងតែធ្វើដំណើរសន្សឹមៗរបស់ខ្លួន ទៅរកចំនុចសូន្យ បញ្ហានៃការរើសអើងទៅលើអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏បានផ្ទុះឡើង និងមានសភាពគួរឲ្យភ័យព្រួយ ស្របពេលដែលយុវវ័យដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ហ៊ានបង្ហាញមុខជាចំហរ ថាខ្លួនជាមនុស្សដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ច្រើនទៅៗ។

មនុស្សភាគច្រើនយល់ថា អ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា គឺមានជម្ងឺ គួរឲ្យខ្ពើមរអើម និងធ្វើអ្វីឆ្កួតៗ ខុសពីច្បាប់ក្រិតក្រមធម្មជាតិ។ ពួកគេជាកូនអកត្តញ្ញូ មិនដើរតាមគន្លង និងកំពុងតែធ្វើឲ្យពិភពលោកនេះ ច្របូកច្របល់ និងឈានទៅដល់ការដាច់ពូជរបស់មនុស្សជាតិ។ នេះជាការយល់ច្រលំ និងការមិនយល់របស់ពួកគេ។ ត្រូវយល់ថា គ្មាននរណាម្នាក់ ចង់កើតមកអ៊ីចឹងនោះទេ។ តើនរណាចង់កើតមក ឲ្យគេដៀលថា អាខ្ទើយ មីខ្ទើយនោះ?

ស្នេហា មិនប្រាកដថា ឲ្យតែអ្នកមានភេទដូចគ្នា មិនអាចស្រឡាញ់គ្នាបាននោះឡើយ។ ស្នេហាមិនប្រកាន់អ្វីទាំងអស់ សូម្បីតែភេទ។ ពេលដែលវាមកដល់ វាពិបាកនឹងទប់ជាប់ណាស់។ មិនថាជារបស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ឬផ្ទុយគ្នា ស្នេហា វាសុទ្ធតែមានចំនុចដូចគ្នា។ វាកើតចេញមកពីការទាក់ទាញ ការចូលចិត្ត ការមានចំណង់ចំណូលចិត្ត ឬចិត្តគំនិតត្រូវគ្នា ការគោរព ការឲ្យតម្លៃ និងការមានជំនឿទុកចិត្តលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ បើមិនមានចំនុចទាំងនេះ នោះពួកគេមិនអាចជួបប្រសព្វគ្នាឡើយ។ ម៉្យាងស្នេហា និងការរួមរស់នៅជាមួយគ្នា មិនប្រាកដថាឲ្យតែមានកូនដែលជារបស់ខ្លួន មានសុភមង្គលនោះទេ។

នៅពេលដែលយើងសាកល្បង និងព្យាយាមធ្វើជាមិត្តរបស់ពួកគេ រៀនស្វែងយល់ពីពួកគេ នោះយើងនឹងដឹងថា ពួកគេក៏មិនខុសពីយើង។ ពួកគេក៏មានសមត្ថភាព បំណងប្រាថ្នា និងក្តីសុបិនដូចជាយើងរាល់គ្នា ហើយក៏ចង់ឲ្យជីវិតរបស់ខ្លួនមានក្តីសុខ ប្រកបដោយភាពរីករាយ និងមានន័យ។ ពួកគេក៏មានការងារ និងមានរបៀបរបបរស់នៅ ដែលជារបស់ខ្លួន ដែលមិនខុសគ្នាពីអ្នកដទៃ។ ពេលខ្លះ មិនប្រាកដថា បុរសដែលស្រឡាញ់បុរស ត្រូវតែចេះចម្អិនម្ហូបអាហារ ធ្វើការងារផ្ទះ ស្លៀកពាក់ តែងខ្លួន និងធ្វើឬកពាម្ញ៉ិកម៉្ញក់ដូចស្ត្រី ហើយក៏មិនប្រាកដថា ស្រ្តីដែលស្រឡាញ់ស្ត្រី ត្រូវតែមានសក់ខ្លី ស្លៀកពាក់ ឬក៏ធ្វើដំណើរ ធ្វើឬកពាឲ្យដូចជាបុរស។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ មិនប្រាកដថា ឲ្យតែពួកក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស សុទ្ធតែជាក្រុមដែលរកស៊ីផ្លូវភេទ ដើរចម្លងរោគឲ្យអ្នកដទៃ ហើយក៏មិនប្រាកដថា ឲ្យតែក្រុមស្ត្រីស្រឡាញ់ស្ត្រី សុទ្ធតែជាក្រុមក្មេងទំនើង ដើរពង្វក់កូនក្រមុំគេដែរ។ អ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា មិនថាបុរសស្រឡាញ់បុរស ស្រ្តីស្រឡាញ់ស្ត្រី អ្នកស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទ និងអ្នកប្តូរភេទ ក៏ជាក្រុមមនុស្សដែលមានច្រើនប្រភេទ និងច្រើនសណ្ឋាន ដូចជាមនុស្សដែលស្រឡាញ់ភេទផ្ទុយគ្នាអ៊ីចឹងដែរ។

អ្នកជាមនុស្ស អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏ជាមនុស្ស។ មនុស្សម្នាក់ៗ មានដំណើរជីវិតផ្សេងៗពីគ្នា។ តម្រូវការជីវិត គឺមិនដូចគ្នាឡើយ។ រឿងស្នេហា គឺជារឿងរបស់បុគ្គល ហើយក៏ជាបញ្ហាសម្រេច និងទំនួលខុសត្រូវរបស់បុគ្គលផងដែរ។ បើគ្រាន់តែរឿងស្នេហា ដែលជារឿងរបស់បុគ្គល មិនមែនជារឿងសាធារណ៍ យើងបែរជានាំគ្នាបដិសេធគាត់ រើសអើងពួកគាត់ និងហាមផ្តាច់ពួកគាត់ ជាពិសេសយកអំពើហិង្សា និងការបំបិទសិទ្ធិមកធ្វើជារនាំង នោះវានឹងមិនខុសគ្នា ពីសង្គ្រាមរើសអើង រវាងជនជាតិស្បែកស និងស្បែកខ្មៅ ឬរវាងបុរស និងនារីឡើយ៕

________________

អត្ថបទ៖ អាពៅ

កាលបរិច្ឆេទ៖ ៨ មីនា ២០១២ 

អ្នក​ទោស​ស្ត្រី​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា ​ទាមទារ​យុត្តិធម៌ ​លើ​បទ​ចោទ

ភ្នំពេញៈ នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ អាយុ ២២​ឆ្នាំ ជា​ឧទាហរណ៍​នៃ​ការ​អត់​ធន់​ ខណៈ​ដែល​នាង​ដើរ​ចុះ​ឡើង​នៅ​ទីធ្លា​ដី​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ក្នុង​ឯក​សណ្ឋាន​ពន្ធនាគារ​ពណ៌​ខៀវ​លាយ​ស។ ភាព​នៅ​ដាច់​តែ​ឯង​របស់​នាង​បង្ហាញ​ពី​ភាព​សោកសៅ​ឬ​ក៏​ជា​ការ​ចុះ​ញ៉ម​នឹង​ ការ​ពិត​ ក៏ព្រោះ​តែ​នាង​ត្រូវ​នៅ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល ៤ ឆ្នាំ​កន្លះ​បន្ត​ទៀត​ពី​បទ​រួម​ភេទ​ជាមួយ​មិត្ត​ស្រី​ជាទី​ស្រឡាញ់​របស់​ ខ្លួន។

កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​នេះ កម្ម​ការិនី​វ័យ​ក្មេង​រូប​នេះ ​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទាទោស​ពី​បទ​រំលោភ​មាត្រា​ ៤២ នៃ​ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​បង្រ្កាប​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​និង​ការ​កេង​ប្រវញ្ច​ ផ្លូវ​ភេទ ដោយ​សារ​នាង​បាន​រួម​ភេទ​ជាមួយ​នឹង​មិត្ត​ស្រី​នាង​ដែល​មាន​អាយុ​តិច ជាង​១៥ ឆ្នាំ​។ នាង​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទា​ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ ៥ ឆ្នាំ និង​ពិន័យ​ប្រាក់​ចំនួន ៥០០​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ប៉ុន្តែ​នាង ហ៊ត សុភឿន​ជា​អនីតិជន​ដែល​ត្រូវ​ជា​មិត្ត​ស្រី នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ ត្រូវ​បាន​កាត់​ទោស​ពី​បទ​រួម​ភេទ​ជាមួយ​នាង​នោះ​ គឺ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ជួប​គ្នា​ខណៈ​ដែល​ពួក​គេ​ធ្វើ​ការ​នៅ​រោងចក្រ Ying Dong Shoe ជា​របស់​ជន​ជាតិ​ចិន​តៃវ៉ាន់​ក្នុង​ខេត្ត​កណ្តាល។

នាង ស្រីរ៉ាន់ បាន​អះអាង​ថា ការ​ចាប់​ខ្លួន​និង​ការ​ផ្តន្ទាទោស​នេះ ​គឺជា​គម្រោង​ការ​អាក្រក់​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​គ្រួសារ​មិត្ត​ស្រី​នាង ដែល​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ចំពោះ​ទំនាក់​ទំនង​របស់​ពួក​គេ​ទាំង​ពីរ។

នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ បាន​ពន្យល់​កាល​ពី​ម្សិលមិញ​ថា៖ «​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១១ ​បង​ប្រុស​មិត្ត​ខ្ញុំ​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ថា​ខ្ញុំ​បង្ខាំង​នាង​ខុស ច្បាប់​។ ​នគរបាល​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ខ្ញុំ ហើយ​ចោទ​ប្រកាន់​ខ្ញុំ ពី​បទ​បង្ខាំង​មនុស្ស​ខុស​ច្បាប់​និង​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​»។

នាង​បាន​បន្ត​ថា៖ «​ខ្ញុំ​បាន​ប្រាប់​នគរបាល​ថា ខ្ញុំ​មិន​បាន​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​ទេ​ និងថា ពួក​យើង​ស្រឡាញ់​គ្នា។ ខ្ញុំ​មិន​យល់​ទេ ថា​តើ​មូល​ហេតុ​អ្វី​បង​ប្រុស​របស់​នាង​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ខ្ញុំ»។

តាម​លិខិត​ទាក់ទង​រវាង​ស្រ្តី​ទាំង​ពីរ ហាក់​ដូច​ជា​គាំទ្រ​ការ​អះអាង​ទាំង​នេះ។ ក្នុង​លិខិត​គ្មាន​ថ្ងៃ-ខែ ​មួយ​ពី​នាង ហ៊ត សុភឿន​ផ្ញើ​ទៅ​នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ នាង សុភឿន  សរសេរ​ថា ៖ «បង​ប្រុស​របស់​ខ្ញុំ បង្ខំ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​ឈប់​ទាក់ទង​អ្នក ប៉ុន្តែ ខ្ញុំ​ត្រូវ​តែ​ជម្នះ …អ្នក​ជា​មនុស្ស​ដែល​ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​ខ្លាំង​ណាស់​»។

នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា នាង​មិន​បាន​ដឹង​ថា​ មិត្ត​ស្រី​របស់​នាង​ជា​ក្មេង​ស្រី​មិន​គ្រប់​អាយុ​នោះ​ទេ។ នាង​អះអាង​ថា គ្រួសារ​របស់​នាង ហ៊ត សុភឿន បាន​កុហក​អាជ្ញាធរ​នៅ​ពេល​ពួក​គេ​ផ្តល់​ឯកសារ​​ ក្នុង​តុលា​ការ ដែល​បង្ហាញ​ថា  ហ៊ត សុភឿន ​មាន​អាយុ​តែ​១៥​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ជា​ឯកសារ​ដែល​នាំ​ទៅ​រក​ការ​ផ្តន្ទាទោស​រូប​នាង។

នាង​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ម្សិលមិញ​ថា ៖  «​គ្រួសារ​មិត្ត​ស្រី​របស់​ខ្ញុំ​កុហក​តុលាការ បើ​គេ​និយាយ​ថា​មិត្ត​ស្រី​ខ្ញុំ​មាន​អាយុ​១៥​ឆ្នាំ​»។

ច្បាប់​ការងារ​ចែង​ថា កម្មករ​រោងចក្រ​ត្រូវ​មាន​អាយុ​លើស​ពី​១៨​ឆ្នាំ ​ដូច្នេះ បើ​ឯកសារ​ដែល​ផ្តល់​ឲ្យ​តុលាការ​ជា​ការ​ពិត ​នោះ​មាន​តែ​ រោង​ចក្រ Ying Dong Shoe ដែល​ជា​សមាជិក​នៃ​សមាគម​រោងចក្រ​កាត់​ដេរ​នៅ​កម្ពុជា ជួល​ក្មេង​ស្រី​មិន​គ្រប់​អាយុ​ធ្វើ​ការ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​។ តែ​បើ​មិន​ពិត ​វា​មាន​ន័យ​ថា ​នាង​ ស្រីរ៉ាន់ ​នឹង​ត្រូវ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ជិត​ ៥ ឆ្នាំ ​ទៀត ចំពោះ​បទ​ល្មើស​ដែល​នាង​មិន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​។

លោក Lei Shi Ken មន្រ្តី​រដ្ឋ​បាល​នៅ​រោង​ចក្រ​បាន​បដិសេធ​ថា រោងចក្រ​មិន​បាន​ជួល​កម្មករ​មិន​គ្រប់​អាយុ​នោះ​ឡើយ។

លោក​បាន​ប្រាប់​ ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ ​ពី​ម្សិលមិញ​ថា ​រោងចក្រ ​«ជួល​តែ​ក្មេង​ស្រី​  ដែល​មាន​អាយុ​១៨​ឆ្នាំ​លើស​ប៉ុណ្ណោះ» ដែល​បញ្ជាក់​ដោយ​សំបុត្រ​កំណើត អត្ត​សញ្ញាណ​ប័ណ្ណ និង​ថា រោងចក្រ​មិន​ដែល​មាន​បញ្ហា​​ទេ។

ជា​ការ​ពិត ច្បាប់​ចម្លង​សំបុត្រ​កំណើត​និង​សៀវភៅ​គ្រួសារ នាង ហ៊ត សុភឿន  ដែល​ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ ទទួល​បាន​ពី​រោង​ចក្រ​បង្ហាញ​ថា នាង ហ៊ត សុភឿន កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៩ មីនា ១៩៩២ ​គឺ​នាង​មាន​អាយុ​១៩​ឆ្នាំ ពេល​ដែល​នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​។​

លោក Lei Shi Ken ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា អាជ្ញាធរ​មិន​បាន​ទាក់​ទង​លោក​សួរ​អំពី​កម្ម​ការិនី​ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ​ឡើយ។

បុគ្គលិក​សិទិ្ធ​មនុស្ស​និង​ក្រុម គ្រួសារ​ដែល​ដឹង​អំពី​រឿង​ក្តី​នេះ បាន​ថ្លែង​ថា នេះ​ជា​ឧទាហរណ៍​អំពី​សមាជិក​គ្រួសារ ដែល​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​នឹង​ទំនាក់​ទំនង​ភេទ​ដូច​គ្នា​របស់​កូន​ស្រី ឬ​ប្អូន​ស្រី អាច​ប្រើ​តុលាការ​ដោយ​អយុតិ្ត​ធម៌ជា​អាវុធ​ដើម្បី​បញ្ចប់​ទំនាក់​ទំនង​នោះ និង​ដាក់​ទោស​អ្នក​ពាក់​ព័ន្ធ​ស្នេហា​ភេទ​ដូច​គ្នា​។​

លោក ហែម សុខលី ​​អ្នក​សម្រប​សម្រួល​គម្រោង​ភេទ​និង​អត្ត​សញ្ញាណ​យេនឌ័រ នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទិ្ធ​មនុស្ស​កម្ពុជា កាល​ពី​ម្សិលមិញ បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​តុលាការ «​រក​យុតិ្តធម៌​»ឲ្យ​នាង ស្រីរ៉ាន់ ដែល​លោក​ជឿថា នាង​ជា​ «​ជន​រងគ្រោះ»។ ​ លោក​ថ្លែង​ថា៖«នាង​មិន​គួរ​ទទួល​ទោស​ ដោយ​សារ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ភេទ​ដូច​គ្នា​ទេ​»។ លោក​ក៏​ជំរុញ​ឲ្យ​មន្រ្តី «​ធ្វើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ និង​ពេញ​លេញ»។

នាង ផ្លុង ស្រីរ៉ាន់ ​គ្រោង​នឹង​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​ទៅ​តុលា​ការ ប៉ុន្តែ​ រហូត​ដល់​ពេល​នោះ​នាង​ថា នាង​ព្រួយបារម្ភ​​អំពី​គ្រួសារ​របស់​នាង ដែល​ពឹង​ផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​ប្រាក់​ខែ​ចំនួន​៦១​ដុល្លារ​របស់​នាង។ ​​នាង​ថា៖ «ខ្ញុំ​ត្រូវ​ថែទាំ​និង​ឧបត្ថម្ភ​គ្រួសារ​ខ្ញុំ​។ ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ឧបត្ថម្ភ​តែ​ម្នាក់​គត់ …​យើង​ក្រីក្រ​ណាស់»។

លោក ផ្លុង សុខា ឪពុក​របស់​នាង ស្រីរ៉ាន់ ​ដែល​ជា​អតីត​ទាហាន ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ។

លោក ផ្លុង សុខា បាន​បញ្ជាក់​ថា ៖ «​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ យើង​ពឹង​ផ្អែក​លើ​កូន​ស្រី​ម្នាក់​នេះ ដើម្បី​ឧបត្ថម្ភ​គ្រួសារ​យើង ព្រោះ​នាង​ធ្វើ​ការ​នៅ​រោងចក្រ​»។

ប៉ុន្តែ ម្តាយ​របស់​នាង​ ផ្លុង ស្រី​រ៉ាន់ បាន​ថ្លែង​ថា អ្នក​ស្រី​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​កូន​អ្នក​ស្រី​ច្រើន​ជាង។ អ្នក​ស្រី​ថ្លែង​ថា​៖ «នាង​សោក​សៅ​ណាស់ ក្នុង​ពន្ធនាគារ។ ខ្ញុំ​អាណិត​កូន​ស្រី​ខ្លាំង​ណាស់»។

លោក លីម សុគន្ថា ចៅក្រម​ជំនុំ​ជម្រះ​ក្នុង​រឿង​ក្តី​នេះមិន​អាច​ទាក់​ទង​សុំ​ការ​ អត្ថាធិប្បាយ​បាន​ទេ កាល​ពី​ម្សិលមិញ ចំណែក​ឯ​នាង ច័ន្ទ រាសីភក្រ្ត ​មេធាវី​តែង​តាំង​ដោយ​តុលាការ​សម្រាប់​នាង ផ្លុង​ ស្រីរ៉ាន់ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា នាង​មិន​ពាក់​ព័ន្ធ​ក្នុង​រឿង​ក្តីនេះ​ទៀត​ទេ ហើយ​បាន​បដិសេធ​មិន​ផ្តល់​ការ​អត្ថា​ធិប្បាយ​ទេ។

នាង ហ៊ត សុភឿន និង​គ្រួសារ​របស់​នាង​មិន​អាច​ទាក់​ទង​បាន​ទេ។ ​​អ្នក​ដែល​ដឹង​អំពី​ករណី​នេះ​ថ្លែង​ថា ហ៊ត សុភឿន កំពុង​ជាប់​ក្នុង​ផ្ទះ​ហើយ​លេខ​ទូរស័ព្ទ​ទាំង​អស់​ត្រូវ​កាត់​ផ្តាច់៕

___________________________________

ធម្មជាតិ​បង្ខំ​ឲ្យ​មាន​ស្នេហា​ភេទ​ដូច​គ្នា

វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទៅ​ហើយ​ប្រសិន​បើ​អ្នក​ឃើញ​ប្រភេទ​មនុស្ស​ប្រុស​ ស្រឡាញ់​ប្រុស ​ប៉ុន្តែ​វា​ហាក់​ដូច​ជា​ចម្លែក​បន្តិច នៅ​ពេល​ដែល​អ្នក​បាន​ឃើញ​ប្រភេទ​មនុស្ស​ស្រី​ស្រឡាញ់​ស្រី​ដូច​គ្នា​នៅ​ តាម​ទី​សាធារណៈ​។

អ្នក​នាង ញ៉េន សំបូរ និយាយ​ថា​ ការ​ស្រឡាញ់​ស្រី​មិន​មែន​បំណង​ប្រាថ្នា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​បាន​កើត​ឡើង​ដោយ​ធម្មជាតិ​។ ខ្ញុំ​គ្មាន​អារម្មណ៍​ស្រឡាញ់​មនុស្ស​ប្រុស ប៉ុន្ដែ​ខ្ញុំ​នៅ​តែ​ជា​មនុស្ស​ធម្មតា​ដូច​គេ​ឯង​ដទៃ​»។

ស្រ្ដី​មួយ​ចំនួន​រង​នូវ​ការ​បោក​ប្រាស់ ផិត​ក្បត់ និង​អំពើ​ហិង្សា​អំឡុង​ពេល​ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​នឹង​ដៃគូ​ជា​បុរស។

Jessica អាយុ​២០​ឆ្នាំ​ ជា​ឈ្មោះ​ហៅ​ក្រៅ បាន​ពន្យល់​ប្រាប់​ថា៖ «​កាល​ពី​មុន ខ្ញុំ​មិន​ដែល​មាន​អារម្មណ៍​ចូល​ចិត្ត​មនុស្ស​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​ទេ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ពី​បាន​នៅ​ជាមួយ​ មនុស្ស​ប្រភេទ​នេះ​ ទើប​ខ្ញុំ​ចាប់​ផ្តើម​ដឹង​ពី​ភាព​កក់ក្តៅ​។ ស្ត្រី​ស្រឡាញ់ស្ត្រី​​ភាគ​ច្រើន​មិន​ដែល​បង្ខំ​ខ្ញុំ​រួម​ភេទ​ទេ​ ខុស​ពី​មនុស្ស​ប្រុស​ដែល​តែង​តែ​ត្រូវ​ការ​មិន​ឆ្អែតឆ្អន់»​។

កញ្ញា សុធារ័ត្ន វ័យ​២២​ឆ្នាំ​ បាន​បន្ដ​ថា៖ «ខ្ញុំ​មិន​ចូល​ចិត្ត​មនុស្ស​ប្រុស​សោះ​ ពីព្រោះ​ពួក​គេ​គ្មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន​ទេ​។ ពួក​គេ​ចូល​ចិត្ត​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្រី​ឈឺ​ចាប់ និង​តែងតែ​បង្គាប់​បញ្ជា​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ទៅ​លើ​ស្រ្ដី​។ ​និយាយ​ដោយ​ស្មោះត្រង់ ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​ស្រឡាញ់​មនុស្ស​ប្រុស​ទេ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​មិន​គិត​ថា ខ្ញុំ​ជា​ជំពូក​មនុស្ស​ស្រឡាញ់​ភេទដូចគ្នា​​​ឬ​យ៉ាង​ណា​ទេ​»។

ដើម្បី​ជា​សំឡេង​សម្រាប់​មនុស្ស​ដែល​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា ក្នុង​គោល​បំណង​ដើម្បី​បំបាត់​ភាព​រើសអើង​បណ្តាញ​ការងារ​ស្រ្តី​ដើម្បី​ រួម​រួប​គ្នា (WNU) និង​សហគមន៍​ឥន្ទធនូ​កម្ពុជា (ROCK) កំពុង​ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ចំហ​ជាមួយក្រុម​បុរស​ស្រឡាញ់​បុរស និង​ក្រុមស្រ្តី​ស្រឡាញ់ស្ត្រី​។ អង្គភាព​ទាំង​​ពីរ បាន​ព្យាយាម​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ពួក​គេ​ឲ្យ​ហ៊ាន​បង្ហាញ​អត្ត​សញ្ញាណ​ខ្លួន ។

អុំ​ណូយ ស៊ីថា បម្រើ​ការងារ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​នៅ​ ROCK បាន​ពន្យល់​ថា៖ «ជា​ការ​ពិត​ណាស់ យើង​ធ្វើ​ការ​ងារ​នេះ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​នូវ​ភាព​ស្រប​ច្បាប់ និង​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ពី​សង្គម​។ ​បុរសស្រឡាញ់​បុរស​ និង​ស្រ្តី​ស្រឡាញ់​ស្រ្តី​ក៏​ជា​មនុស្ស ហើយ​នេះ​គឺជា​សេរីភាព និង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ដើម្បី​សុភមង្គល​របស់​ពួក​គេ​»។ ​

លោក​សាស្រ្តាចារ្យ​សោម​ចាន់ សុវណ្ណតា​រា អនុ​ប្រធាន​ដេប៉ាតឺម៉ង់​ចិត្ត​វិទ្យា​នៃ​ឯ​សាកល វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​ភ្នំពេញ មាន​ប្រសាសន៍​ថា គ្មាន​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ច្បាស់​លាស់​ណា​មួយ​ដែល​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ហ្សែន ​​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​នោះ​ទេ​។

លោក​បាន​បន្ដ​ថា​៖ ​«ខ្ញុំ​ឃើញ​ថា​ស្រី​ស្រឡាញ់​ស្រី​ចាប់​ផ្តើម​កើន​ឡើង​ពេល​ដែល​វប្បធម៌​ បរទេស​ហូរ​ចូល​មក​កម្ពុជា។ ជាក់ស្តែង​ឆ្នាំ​១៩៩៣ សម័យ​អ៊ុនតាក់ ប្រទេស​កម្ពុជា​ប្តូរ​ទាំង​វប្បធម៌ សម្ភារ និង​ការ​ផិត​ក្បត់»។ ​

លោក​សាស្រ្ត​ចារ្យ សរ សំណាង នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​មួយ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ស្រ្ដី​ស្រឡាញ់ស្រ្តី​​ មិន​ត្រឹម​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ក្រុម​គ្រួសារ​ធ្លាក់​ចុះ ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​វប្បធម៌​របស់​ប្រទេស​ផង​ដែរ​។

លោក បាន​បន្ត​ទៀត​ថា៖ «​ខ្ញុំ​ចង់​និយាយ​ថា ពួក​គេ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូច​អនាគត​ខ្លួន​ឯង និង​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​គ្រួសារ​។ ប្រសិន​បើ​ពួក​គេ​បង្ហាញ​អត្ដ​សញ្ញាណ​ពិត តើ​គ្រួសារ​របស់​គេ​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​បែប​ណា​នៅ​ក្នុង​សង្គម​? ជា​ពិសេស វប្បធម៌​ខ្មែរ​។ ​ទាំង​មនុស្ស​ស្រី​ស្រឡាញ់​ស្រ្តី និង​មនុស្ស​ប្រុស​ស្រឡាញ់ប្រុស​ ជា​ហេតុ​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​បរទេស​មើល​ងាយ និង​មិន​ឲ្យ​តម្លៃ​ទៅ​លើ​វប្បធម៌ ទំនៀម​ទម្លាប់ និង​អរិយធម៌​ដ៏​ខ្ពង់​ខ្ពស់​របស់​យើង​»​។

កញ្ញា Jessica បាន​ពន្យល់​ថា៖ «​ដំបូង ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ភ័យ​ខ្លាច​ចំពោះ​ខ្សែ​ភ្នែក​រើស​អើង​របស់​អ្នក​ផង​ទាំង ​ពួង ទាំង​ដែល​ខ្ញុំ​មិន​បាន​ប៉ះពាល់​អ្វី​ដល់​គេ​ផង​នោះ​។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​ខណៈ​នេះ​ ខ្ញុំ​ឈប់​ខ្វាយ​ខ្វល់​ពី​អ្វី​ទៀត​ហើយ​ ពោល​គឺ​ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​មាន​។ ហេតុ​អ្វី​ខ្ញុំ​មិន​អាច​រើស​យក​ជីវិត​ការ​រស់​នៅ​របស់​ខ្លួន​​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់ ដើម្បី​សុភមង្គល​របស់​ខ្ញុំ​? និយាយ​ដោយ​ស្មោះ​ត្រង់​បំផុត ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា ជីវិត​នេះ​នឹង​បញ្ចប់​បែប​ណា​នោះ​ទេ​។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​ចង់​ចំណាយ​ពេល​ដែល​នៅ​សល់​ក្នុង​ជីវិត​ទៅ​ធ្វើ​អ្វី​ដែល​ ខ្ញុំ​ចង់​ធ្វើ​»។ អ្នក​នាង​ស៊ីថា​បាន​បន្ដ​ថា​តាំង​ពី​យើង​ដឹង​ថា​ស្រ្តី មិន​អាច​បំពេញ​ចំណង់​ផ្លូវ​ភេទ​ស៊ី​ជម្រៅ​ដូច​ដៃ​គូ​ជាមួយ​បុរស ពួក​គេ​គ្មាន​ការ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ទាក់​ទង​នឹង​សុខ​ភាព​ ផ្លូវ​ភេទ​នោះ​ទេ៕

_______________________________

  • ប្រភព៖ LIFT
  • អត្ថបទ៖ អ៊ូ បាណុង & វ៉ែន
  • កាលបរិច្ឆេទ៖ ២៨ ធ្នូ ២០១១

ស៊ូ សុធាវី & សុថា​៖ ការ​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​ នៅ​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម

ស៊ូ សុធាវី អាយុ៦៨ឆ្នាំ បុរសស្រឡាញ់ភេទ ដូចគ្នា ត្រូវបានចាប់បង្ខំអោយរៀបការនៅ ក្រោមរបប ខ្មែរក្រហម។ នៅអំឡុងសម័យកាល នោះ សុធាវីអាចរក្សាទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទ ជាមួយបុរសៗ ជួនកាលគាត់ធ្វើ តាមសេចក្តី ត្រូវការរបស់ខ្លួន និងជួនកាល ដើម្បីភាពចាំបាច់។

នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា អ្នក​​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​កម្រ​រង​ការ​ឈឺ​ចាប់​ដោយ​សារ​ការ​ស្អប់​ខ្ពើម​ពី​សំណាក់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដោយ​បើក​ចំហ​ណាស់ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​​គំនាប​គ្រួសារ​បាន​បង្ខំ​​ពួក​គេ​ឲ្យ​គោរព​តាមច្បាប់​សង្គម។ ជានិច្ចកាល​ ពួក​គេ​តែង​តែ​រៀបការ​ជាមួយ​ភេទ​​​ផ្ទុយ​គ្នា​ ហើយ​កសាង​គ្រួសារ​​មួយ។ ប៉ុន្តែ​បើ​ទោះ​ជា​ពួក​គេ​តែង​តែ​ព្យាយាម​លាក់​បាំង​​អត្តសញ្ញាណ​ភេទ​របស់​ខ្លួន​ក៏​ដោយ ក៏​អ្នក​មួយ​ចំនួន​មិន​អាច​បិទ​បាំង​​ធាតុ​ពិត​របស់​​ខ្លួន​​បាន​ឡើយ។​ តើ​អ្នក​ទាំង​នេះ រស់​នៅ​យ៉ាង​ដូចម្តេច​នៅ​ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម? តើ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​គិត​យ៉ាង​ណា​​ចំពោះ​ពួក​គេ? ព្រោះ​ថា​របប​នេះ មាន​មហិច្ឆតា​ធ្វើ​ឲ្យ​ជនជាតិ​កម្ពុជា​ទាំង​អស់​ដូចៗគ្នា លុប​បំបាត់​ឲ្យ​អស់​នូវ​គម្លាត​ខុសគ្នា និង​ដាក់​បង្ខំ​ឲ្យ​អនុវត្ត​សីលធម៌​ និង​បែប​ផែន​នៃ​ជីវិត​មួយ​សឹង​តែ​ដូច​ព្រះ​សង្ឃ។​

ឋានៈ​សង្គម​របស់​អ្នក​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​មុន​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម

អ្នក​ស្រី ​ភួង ថាន់ នរវិទូ​​ជនជាតិ​​កម្ពុជា​ ពន្យល់​ថា៖ «គេ​មិន​​អាច​​និយាយ​ថា​​សង្គម​​កម្ពុជា​ព្រម​​ទទួល​​យក​​ [មុន​​​ការ​​ឡើង​​កាន់​​អំណាច​​របស់​​ពួក​​ខ្មែរ​ក្រហម] ទំនាក់​​ទំនង​​ស្នេហា​​​រវា​ង​អ្នក​​មាន​​ភេទ​​​ដូច​​គ្នា​​នោះ​​ទេ ប៉ុន្តែ​​គេ​​អនុ​គ្រោះ​​​ដល់​​ការ​​ផ្សង​​ព្រេង​​​​​គ្មាន​​​កោះ​​ត្រើយ​​រវាង​មនុស្ស​​ស្រឡាញ់​​ភេទ​​ដូច​គ្នា​»។ អ្នកស្រី​​ភួង ថាន់ បាន​​សម្រេច​​​​​ការ​សិក្សា​​ស្រាវជ្រាវ​​មួយ​មាន​​ចំណង​​ជើង​ថា «ជាតិ​ពន្ធុសាស្រ្ត​​នៃ​​ទំនាក់​ទំនង​​​ផ្លូវភេទ​​រវាង​បុរស​​និង​​បុរស​​នៅ​​កម្ពុជា»​ អោយ​​អង្គការ​​យូណេស្កូ។

អ្នកស្រី​​ស៊ូ សុធាវី (តាម​ពិត​​គាត់​ជា​បុរស) ដែល​អាយុ៦០​ឆ្នាំ​​ផ្លាយ ត្រូវ​​បាន​​ក្រុម​​គ្រួសារ​​កាត់​កាល់​​​ចោល​​នៅ​ពេល​​ដែល​ពួកគេ​បាន​​ដឹង​ ប្រវត្តិ​ស្នេហា​​របស់​គាត់​​ជាមួយ​​ប្រុស​​ម្នាក់​​ទៀត​។ រឿង​រ៉ាវ​​​បាន​​កើត​ឡើង​អំឡុង​​ឆ្នាំ១៩៧០។ កាល​ណោះ​ គាត់​​មាន​​អាយុ​​ទើប​​តែ​១៤​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ។ គាត់​​ដើរ​​រំពៃ​​តាម​ដង​​ផ្លូវ​​នៅក្នុង​​ទីក្រុង​​ភ្នំពេញ​ ដើម្បី​លក់​​ខ្លួន​​អោយ​​ជន​​បរទេស​ យក​​ប្រាក់​​ផ្គត់​​ផ្គង់​​ការ​សិក្សា។ គាត់​​រម្លឹក​ថា៖ «នៅ​សម័យ​​នោះ មនុស្ស​​ម្នា​មិន​​ចូល​ចិត្ត​​ពួក​ប្រុស​​ស្រឡាញ់​ភេទ​​ដូចគ្នា​​ទេ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំ​​មិន​ដែល​​ជួប​​ការ​​រើស​អើង​ និង​​ការ​​គំរាម​កំហែង​ខ្លាំង​​​ដូច​​នៅ​ក្រោម​​របប​​​ប៉ុល ពត​ នោះ​ឡើយ»។

ការ​​បង្ខំ​​ចិត្ត​​​ធ្វើ​​ខ្លួន​​​ជា​​បុរស

សុធាវី ​ឈប់​​​ស្លៀក​សារ៉ុង​ ដោយ​សារ​​​ពួក​​ខ្មែរ​ក្រហម​​បង្ខំ​​អោយ​​ស្លៀក​​ខោ ​កាត់​​សក់​​​ខ្លី និង​​ត្រូវ​​មាន​​ចរិត​ជា«ប្រុស»ពេញ​​លក្ខណៈ​។ មិត្តភក្តិ​​មួយ​ចំនួន ដែល​​រស់​នៅ​​​ក្នុង​​ខេត្ត​​តាកែវ​​ជាមួយ​​គាត់ ហើយ​​ជា​​បុរស​​ស្រឡាញ់​​ភេទ​​ដូចគ្នា​​ដែរ​​នោះ មិន​​បាន​​កែ​ប្រែ​​អាកប្បកិរិយា​​​អោយ​​បាន​​ឆាប់​ទេ​។ ពួកគេ​​ត្រូវ​​គេ​​ចាប់​​បាន«ក្នុង​ពេល​​ធ្វើ​​សកម្មភាព»។ ​សេចក្តី​​សម្រេច​​ដាក់​ទោស​បាន​​ចេញ​​ភ្លាម​ៗ​​មិន​​រង់​ចាំ​​យូរ​​ឡើយ​។ បុរស​​ស្រឡាញ់​​​ភេទ​​ដូចគ្នា​ជាង​​១០​គូ​​​ត្រូវ​​បាន​គេ​​ចាប់​ខ្លួន និង​​កម្ទេច​​ចោល​។ សុធាវី​​រៀបរាប់​​ថា៖ «ពួក​ខ្មែរ​​ក្រហម​​មិន​មែន​​មិន​ដឹង​ថា បុរស​​អាច​​ស្រឡាញ់​​គ្នា​​​បាន​​​នោះ​​ទេ ប៉ុន្តែ​​មិន​​ដឹង​ច្បាស់​​ថា​​តើ​​ពួកគេ​​ធ្វើ​​យ៉ាង​ម៉េច​​ក្នុង​ការ​​រួម​រ័ក្ស…។ នៅ​ដើម​​របប​​ខ្មែរ​ក្រហម​ ពួក​គេ​​បាន​​ធ្វើ​​ប្រតិបត្តិ​ការ​​លុប​​បំបាត់​អ្នក​​​ស្រឡាញ់​​ភេទ​ដូច​គ្នា។ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​​មិន​មែន​​ត្រឹម​​តែ​ចាត់​​ទុក​​អ្នក​​ទាំង​​នេះ​​ថា​«គ្មាន​​បាន​ការ»​ ប៉ុណ្ណោះ​​ទេ គឺ​ថែម​​ទាំង​​ជា​​អ្នក​​បំផ្លាញ​​ដ៏ធំ​ដល់​​បដិវត្តន៍​​ទៀត​​ផង។ នេះ​ពិត​​​ជា​​​របប​​ផ្តាច់​​ការ​​​មួយ​។ កាល​ណា​​ពួក​ស្លៀកពាក់​​ឈុត​​ខ្មៅ​​​ចាប់​បាន​​ថា​ពួក​​យើង​​ធ្វើ​​កាយ​​វិការ​ ឬ​​ចរិត​​ដូច​​ស្រី ពួក​យើង​​ត្រូវ​​បំពាក់​​ឈ្មោះ​​​ថា​​ជា​សត្រូវ​​អង្គ​ការ​ [អង្គការ​​ជាន់​​ខ្ពស់​​​ដែល​មាន​​​ស្ថាប័ន​​ដឹកនាំ​​​របស់​គណបក្ស​​កុម្មុយ​និស្ត​​កម្ពុជា​​នៅ​​ពី​​ក្រោយ​​ខ្នង​] ហើយ​​​ត្រូវ​​ដាក់​​ទោស​​យក​​ទៅ​​សម្លាប់​ចោល​ភ្លាម»។ សុធាវី​​​នៅ​​តែ​​មាន​ស្នាម​​ដំបៅ​​​ដោយ​សារ​​ការងារ​​បង្ខិត​​​​បង្ខំ​​នៅ​​ចម្ការ​​ដែល​​គាត់​ត្រូវ​​បង្ខំ​​ចិត្ត​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ធ្វើ​«បើ​​ទោះ​​ជា​ខ្ញុំ​​មាន​​​រាង​​​កាយ​ជា​ស្រ្តី​ទន់​ខ្សោយ​​ក៏​ដោយ»។​

ធ្វើ​​​ជា​​ស្រ្តី​​រក​​ស៊ី​​ផ្លូវ​​ភេទ​ ដើម្បី​អង្ករ

បើ​ទោះ​​ជា​​មាន​​ការ​ដាក់​​កំហិត​​យ៉ាង​​តឹង​រឹង​​​ពី​​សំណាក់​​​របប​​ប៉ុល​ពត​​ក៏​ដោយ ក៏​​សុធាវី​នៅ​តែ​​អាច​​រក្សា​ទំនាក់​ទំនង​​ផ្លូវ​ភេទ​​ជាមួយ​​​បុរស​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​​ទៀត​​ដែរ។ គាត់​​បាន​​រៀប​​រាប់​​ដោយ​​គ្មាន​​ការ​​​លាក់​​បាំង​ថា​ ភាគ​ច្រើន​នៃ​​បុរស​ទាំង​នោះ​​សុទ្ធ​​សឹង​​តែ​ចេញ​​​មក​​ពី​​​ក្នុង​​ជួរ​​ខ្មែរ​ក្រហម។ សព្វថ្ងៃ សុធាវី​​អះអាង​ថា គាត់​​មិន​​អាច​​​ចាំ​​​បាន​​ថា​បុរស​​ទាំង​​នោះ​​​មាន​​ចំនួន​​ប៉ុន្មាន​​នាក់​នោះ​​ទេ ប៉ុន្តែ​គាត់​​បាន​​បន្ថែម​​ថា​​ គាត់​បាន​​«ជ្រើសរើស»​អ្នក​​ចង់​នៅ​ជាមួយ​​គាត់។ «ខ្ញុំ​​ចាប់​អារម្មណ៍​​តែ​​អ្នក​​ដែល​​ខ្ញុំ​​​​អាច​​បាន​​ផល​​តប​​ស្នង​​ខ្លះ​​សម្រាប់​​«សេវា​»​នេះ​។ ខ្ញុំ​​គ្មាន​​ជម្រើស​​ទេ។​ ខ្ញុំ​​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​​ម្តាយ​​​ចាស់​​ម្នាក់។ ក្នុង​​អំឡុង​ពេល​​ដ៏​លំបាក​​នោះ យើង​​ខិត​​ចូល​​ជិត​​គ្នា​​ជា​ថ្មី…។ ដូច្នេះ ខ្ញុំ​​ត្រូវ​​ចេះ​​យល់​ការ​​ណ៍​ជាមួយ​​នឹង​​ពួក​​ខ្មែរ​ក្រហម។​ អាកប្បកិរិយា​នេះ​​ពិត​ជា​បាន​​​ផល​។ អ្នក​​មួយ​ចំនួន​​ក្នុង​​ចំណោម​​ពួក​​ខ្មែរ​​ក្រហម​​ទាំង​​នោះ ​បាន​​បង្ហាញ​​មនោសញ្ចេតនា​ចំពោះ​​ខ្ញុំ ដោយ​​ពួក​គេ​​បាន​​អោយ​​អង្ករ​​ខ្ញុំ​ដើម្បី​​អោយ​ខ្ញុំ​​​កំដរ​​ពួក​គេ​»។

យ៉ាង​​ឆាប់​រហ័ស សុធាវី​​បាន​​អាច​​​ទំនាក់​ទំនង​​ជាមួយ​​ពួក​កម្មាភិបាល​​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​​មាន​​ចំណង់​​ដូច​​រូប​​គាត់​​ដែរ។ សុធាវី​​ថែម​ទាំង​ហ៊ាន​សារភាព​ថា គាត់​​ទទួល​​ទាំង​​ទាហាន​​ខ្មែរ​ក្រហម​​ក្មេងៗ​​​ទៀត​​ផង។ «ខ្ញុំ​​គ្មាន​​ការ​​លំបាក​​សូម្បី​តែ​បន្តិច​ទេ ​ក្នុង​​ការ​​​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​​ពួកគេ។​ ពួក​គេ​​ក៏​​ភ័យ​​ខ្លាច​​ដូច​អ្នក​​ដទៃ​ទៀត​​ដែរ​ ​ក្នុង​ការ​​ប្រព្រឹត្តិ​​អំពើ​​ដែល​​អង្គការ​​ចាត់​ទុក​​ថា​​«អសីលធម៌»។ ខ្ញុំ​​បាន​ពន្យល់​​ពួក​គេ​ថា វា​​ជា​​ការ​​ងាយ​ស្រួល​ទេ​ ក្នុង​ការ​​​លាក់​​បាំង​ទំនាក់​​ទំនង​​ជាមួយ​​បុរស​​ ជាង​​ជាមួយ​​ស្រ្តី។ ដើម្បី​​ចូល​​ក្បែរ​​ពួក​គេ ខ្ញុំ​​និយាយ​​ពីនេះ​ពីនោះ​​គ្មាន​​បាន​​សាច់​ការណ៍​​៖ អាកាស​ធាតុ ធម្ម​ជាតិ… បន្តិច​ម្តង​ៗ ខ្ញុំ​​ចាប់​ផ្តើម​​​ទាក់​ទាញ​​ពួក​គេ ​តាម​​រយៈ​ការ​​ប៉ះពាល់​​​ធ្វើ​​​អោយ​​ពួក​គេ​​កើត​​ចំណង់» សុធាវី​​ធ្វើ​ការ​​​ពន្យល់​​យ៉ាង​ស្រួល​។ គុម្ពោធ​​ព្រៃ​ គឺ​ជា​​កន្លែង​រួម​​ស្នេហ៍​​របស់​គាត់​។

ការ​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូចគ្នា​ត្រូវ​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដោយ​អចេតនា​ពី​របប​ខ្មែរ​ក្រហម

មាន​តែ​ទំនាក់​ទំនង​តាម​រយៈ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​​ត្រូវ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ទទួលស្គាល់។ រាល់​ទំនាក់​ទំនង​ធ្វើ​ឡើង​ក្រៅ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ត្រូវ​សម្លាប់​ចោល​ ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​វិនិច្ឆ័យ។ ប៉ុន្តែ​អ្នកស្រី​ភួង ថាន់ គូស​បញ្ជាក់​ថា «របបនេះ​​បាន​​​បង្កើត​មជ្ឈដ្ឋាន​​អនុគ្រោះ​មួយ​ដល់​ទំនាក់​ទំនង​របស់​​បុរស​ស្រឡាញ់​ភេទ​​ដូចគ្នា»។ បុរស និង​ស្រ្តី​ត្រូវ​បាន​ខ័ណ្ឌ​ចែក​នៅ​ក្នុង​ជំរំ​ផ្សេង​គ្នា ហើយ​ហាម​​មិន​អោយ​ពួក​គេ​ទាក់​ទង​គ្នា​ទេ សូម្បី​ជួប​គ្នា​ក៏​មិន​បាន​ដែរ។ នរវិទូ​រូប​នេះ​​បន្ថែម​ទៀត​ថា៖ «ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​មាន​បំណង​រៀប​ចំ​សង្គម​កម្ពុជា​ឡើង​វិញ តាម​រយៈ​ការ​បំផ្លាញ​កោសិកា​គ្រួសារ និង​តាម​​រយៈ​ការ​បែង​​ចែក​មនុស្ស​តាម​​ភេទ។ ជា​លទ្ធ​ផល មនុស្ស​ជា​ច្រើន ជា​ពិសេស​ទាហាន​​ក្មេង​ដែល​​គេ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​កេណ្ឌ​​ទៅ​សមរភូមិ មាន​ចំណង់​ផ្លូវ​ភេទ​យ៉ាង​ខ្លាំង ហើយ​ក៏​ត្រូវ​អូស​ទាញ​ដោយ​​ទំនាក់​​ទំនង​ជាមួយ​បុរស​ផ្សេង​ទៀត​ នៅ​ក្នុង​ជំរុំ​ ដោយ​អង្គការ​មិន​ដឹង»។

ជា​ទូទៅ ការ​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា​កើត​មាន​តែ​នឹង​ជាមួយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម និង​​«ប្រជាជន​វ័យ​ចំណាស់ៗ» ដែល​មាន​សេរីភាព​ច្រើន ក្នុង​ការងារ និង​ទទួល​​បាន​ការ​គោរព​ច្រើន​ជាង​«ប្រជាជន​ថ្មី» (អ្នក​មក​ពី​ទី​ក្រុង មាន​ការ​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​របបចាស់ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ជា​សត្រូវ​របស់​អង្គការ)។ សុថា ស្រ្តី​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូចគ្នា​នៅ​ក្រុង​ភ្នំពេញ ដែល​ឈាន​ចូល​វ័យ​៦០​ឆ្នាំ​ឆាប់ៗ​​ខាងមុខ​នេះ ក៏​បាន​ទាក់​ទាញ​ស្រ្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ជា​ច្រើន​ដែរ។ ដោយ​សារ​មាន​​ការ​ការពារ​ពី​ពួកគេ ទើប​គាត់​អាច​រួច​ផុត​ពី​ការ​ស្លាប់​ជា​ច្រើន​លើក។ សុថា​​រម្លឹក​ការ​ចង​ចាំ​ឡើង​វិញ​ថា៖ «ប្រជាជន​ថ្មី​រស់​នៅ​ក្នុង​ការ​ភ័យ​ខ្លាច ហើយ​មិន​​ប្រថុយ​សេព​គប់​ជាមួយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ទេ។ ប៉ុន្តែ ពួកយើង​ជា«ប្រជាជន​ចាស់» យើង​ធ្វើ​អី​តាម​ចិត្ត!»។ សុថា​មិន​មែន​មិន​ដឹង​ពី​ការ​​ទាក់​ទាញ​របស់​គាត់​​ ទៅ​​លើ​​មនុស្ស​ភេទ​ដូច​គាត់​ទេ ប៉ុន្តែ​គាត់​មិន​ធ្លាប់​ដែល​​បាន​ឮ​ពី​ការ​​ស្រឡាញ់​ភេទ​​ដូចគ្នា​ទេ នៅ​មុន​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម។

សុថា​រៀប​រាប់​ថា៖ «ថ្ងៃ​មួយ ស្រ្តី​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ដែល​មាន​​បង​ប្អូន​ធ្វើ​ជា​​កម្មា​ភិបាលខ្មែរ​ក្រហម​ បាន​សុំ​អោយ​ខ្ញុំ​រស់​នៅ​ជាមួយ​នាង ដោយ​លួច​លាក់។ ដើម្បី​កុំ​អោយ​មាន​បញ្ហា ខ្ញុំ​ក៏​យល់​ព្រម​ឆ្លើយ​តប​ តាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​នាង។ ខ្មែរ​ក្រហម​តូចៗ​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ មិន​ហ៊ាន​រិះ​គន់​ពួក​យើង​ទេ»។

នយោបាយ​ចាប់​បង្ខំ​អោយ​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍

នៅ​ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៧៧ អ្នក​ភូមិ​ចំនួន​២០០​គូ បាន​​រៀបការ​នៅ​ខេត្ត​តាកែវ។ សុធាវី​គេច​មិន​ផុត​ពី​គោល​នយោបាយ​នេះ​ទេ។ គេ​បាន​រក​​ប្រពន្ធ​ម្នាក់​អោយ​​គាត់ ​ដែល​ត្រូវ​ជ្រើស​រើស​ដោយ​អង្គការ។ គាត់​មិន​អាច​គេច​ចេញ​ពី​ពិធី​នេះ​ទេ វា​នឹង​ធ្វើ​គាត់​បាត់​បង់​ជីវិត។ ដោយ​គ្មាន​ចាំ​យូរ ពេល​យប់​ចូល​មក​ដល់ គាត់​​សារ​ភាព​ប្រាប់​ប្រពន្ធ​គាត់​ ពី​ចំណូល​ចិត្ត​​របស់​គាត់​ទៅ​លើ​ពួក​បុរស។ គាត់​និយាយ​​ថា គាត់​ចាត់​ទុក​រូប​នាង​ដូច​ប្អូន​ស្រី​ច្រើន​ជាង។ នាង​ហាក់​​យល់​ពី​​បញ្ហា​នេះ ប៉ុន្តែ​នាង​មិន​បាន​លាក់​បាំង​ពី​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​នោះ​ឡើយ។

ពួក​ឈ្លប​ខ្មែរ​ក្រហម​ មាន​បេសកកម្ម​ឃ្លាំ​មើល​ប្តី​ប្រពន្ធ​ថ្មី ដោយ​​ពួន​​នៅ​ក្រោម​​បន្ទប់​ពួក​គេ ដើម្បី​ច្បាស់​ថា​ពួកគេ​បាន​នៅ​ជាមួយ​គ្នា។

សុធាវី​​និយាយ​លម្អិត​ថា៖ «ដោយសារ​ខ្ញុំ​មិន​បាន​ប៉ះ​ពាល់​ប្រពន្ធ​នៅ​យប់​ទី​១ ពួក​ឈ្លប​បាន​នាំ​រឿង​ពួក​យើង​ទៅ​ប្រាប់​ប្រធាន​ឃុំ។​ ប្រធាន​ឃុំ​បាន​ព្រមាន​ថា បើ​ខ្ញុំ​មិន​ប៉ះ​ពាល់​ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ ហើយ​មិន​ធ្វើ​អោយ​នាង​មាន​កូន​ទេ ខ្ញុំ​នឹង​ត្រូវ​នាំ​​ទៅ​​កសាង បាន​ន័យ​ថា​សម្លាប់​ចោល។ ដូច្នេះ ខ្ញុំ​ត្រូវ​សម្រប​តាម ហើយ​​ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​ក៏​មាន​​កូន។ ពួក​យើង​មាន​កូន​ប្រុស​ម្នាក់»។ សុធាវី ​បាន​​ចែក​ផ្លូវ​ជាមួយ​​ប្រពន្ធ​​គាត់​ក្រោយ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម។

ក្រោយ​គាត់​រៀបការ មន្ទិល​សង្ស័យ និង​​ពាក្យ​ចចាម​អារា​ម​ជុំវិញ​ការ​ស្រឡាញ់​ភេទ​ដូចគ្នា​របស់​គាត់​ ក៏​ត្រូវ​បញ្ចប់។ ប៉ុន្តែ​សុធាវី​មិន​បាន​បោះ​បង់​ចោល​ធម្មជាតិ​របស់​ខ្លួន​ឯង​ទេ។ គាត់​បាន​បន្ត​​ទាក់​ទង​​ប្រុស​ ដោយ​សារ​ចំណង់​របស់​គាត់ និង​ដោយ​សារ​ភាព​ចាំ​បាច់ ដើម្បី​បាន​ទទួល​របប​អង្ករ​បន្ថែម។ វា​ជា​ល្បែង​ដ៏​គ្រោះ​ថ្នាក់​មួយ។ នៅ​ទី​បំផុត គាត់​ត្រូវ​​គេ​ចាប់​បាន។ គាត់​ក៏​ត្រូវ​គេ​បញ្ជូន​ទៅ​មន្ទីរ​ឃុំ​ឃាំង។ គាត់​ប្រហែល​​ត្រូវ​អស់​ជីវិត​នៅ​ក្នុង​គុក​នោះ ប្រសិន​​បើ​ប្រធាន​គុក​ឈ្មោះ​សន មិន​បាន​ការពារ​​គាត់​​ទេ​​នោះ។ «គាត់​​​ស្រឡាញ់​ខ្ញុំ​ចង់​ឆ្កួត ហើយ​បាន​ជួយ​​ខ្ញុំ​គ្រប់​ពេល​​ដែល​​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ជាប់​ឃុំ។ នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​១៩៧៨ ពួក​យើង​បាន​រត់​គេច​​ទៅ​ដល់​​ប្រទេស​​វៀត​​ណាម ប៉ុន្តែ​គាត់​ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​នៅ​តាម​ផ្លូវ។ មក​ដល់​ពេល​នេះ ខ្ញុំ​នៅ​តែ​យំ​​ ដោយ​សារ​មរណភាព​របស់​គាត់…» សុធាវី​បង្ហើប​អោយ​ដឹង​ដូច្នេះ ហើយ​រង្វង់​​ភ្នែក​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​របស់​គាត់​ក៏​ស្រាប់​តែ​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ទឹក​ភ្នែក។

ធ្វើសក្ខីកម្មប្រឆាំងនឹងពួកខ្មែរក្រហម និងដើម្បីអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា

សុធាវី​ប្រកាស​ដោយ​ការ​តាំង​ចិត្ត​ថា៖ «ខ្ញុំ​ចង់​ធ្វើ​ជា​​សាក្សី​នៅ​តុលាការ​​ អំពី​ការ​​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម អំពី​ការ​កាប់​សម្លាប់​ដ៏​ឆ្កួត​លីលា​នេះ និង​​និយាយ​​ពី​ដៃ​គូ​ស្រឡាញ់​ភេទ​​ដូច​គ្នា​របស់​ខ្ញុំ ដែល​​ស្លាប់​ដោយ​សារ​តែ​​រឿង​​ចំណង់​​ផ្លូវ​ភេទ​របស់​ពួកគេ»។

គាត់​មិន​ខ្លាច​ទេ​ ពី​​ក្រសែ​ភ្នែក​រិះ​គន់ ឬ​មើល​ងាយ របស់​​ជន​រួម​ជាតិ​ឯ​ទៀត​ មក​លើ​រូប​គាត់​ប្រសិន​បើ​គាត់​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​នោះ​ទេ។ គាត់​បាន​​បំពេញ​បែប​បទ​បណ្តឹង​រួច​ហើយ។ «ចម្លើយ​សាក្សី​របស់​ខ្ញុំ​អាច​​ចូល​រួម​ផ្លាស់​ប្តូរ​​ផ្នត់​​គំនិត និង​ជួយ​អោយ​កម្ពុជា​យល់​ទទួល​​ព្រម​ទទួល​​យក​អ្នក​ស្រឡាញ់​ភេទ​​ដូច​គ្នា​ដោយ​បើក​ចំហ»។ ដោយ​នៅ​តែ​បន្ត​​ធ្វើ​ជា​ស្រ្តី​រក​​ស៊ី​ផ្លូវ​ភេទ​​នៅ​ទី​ក្រុង​​ភ្នំពេញ បើ​ទោះ​ជា​អាយុ​គាត់​ច្រើន​ហើយ​ក្តី សុធាវី​មិន​មាន​ខ្មាស់​អៀន​ ក្នុង​​ការ​​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ខុស​ប្លែក​របស់​គាត់​ទេ។ ការ​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ខ្លួន​ឯង​ជា​អ្វី គឺ​ជា​​ការ​​តស៊ូ​មួយ​ នៅ​ក្នុង​ជីវិត។

__________________________________

  • អត្ថបទ៖ ឈាង បុប្ផា
  • ប្រភព៖ កាសែត
  • កាលបរិច្ឆេទ៖ ២ កក្កដា ២០០៨